اجلاس مجمع عمومي سازمان ملل متحد، مهمترين رويداد روزهاي اخير است. سياست خارجي روسيه، مهمترين قهرمان اين اجلاس محسوب ميشود. سخنان كوتاه ولي پرمحتواي سرگئي لاوروف وزير امور خارجه روسيه كه با سنت هلسينكي كاملاً سازگار بود، شامل دعوت به آغاز مرحله كيفي جديد برقراري صلح و امنيت در جهان بوده است.
سرگئي لاوروف ضمن اشاره به بحران اخير در قفقاز نشان داد كه نمي توان آن را فقط به عنوان يكي از صحنههاي دراماتيك زندگي بين المللي تلقي كرد. اين بحران به وسيله سياست ايالات متحده بعد از 11 سپتامبر 2001 تهيه شده بود. تجاوز نظامي به عراق كه بسياري از واقعيات امروزي را تعيين كرده است، موجبات جنگ 5 روزه گرجستان عليه آستياي جنوبي را فراهم كرده بود. مكانيزم جهان تكقطبي كه واشنگتن به بهانه مبارزه با تروريسم به عنوان شيوه عمل خود انتخاب كرد، مانع از تنظيم كار دستهجمعي در زمينه امنيت ميشوند.
سرگئي لاوروف گفت: «نيروي جبر ايدئولوژي جهان تك قطبي در حوزههاي ديگر زندگي بين المللي نيز نمايان شده است از جمله حركات يكجانبه در زمينه پدافند ضد موشكي و نظامي كردن فضاي كيهاني، تلاش براي گريز از موازنه در زمينه رژيم كنترل تسليحات، گسترش پيمانهاي نظامي – سياسي، سياسي كردن مسأله دسترسي به منابع انرژتيك و ترانزيت اين منابع».
مسكو در شرايط جديد مايل است از نقش سازمان ملل به عنوان مجمع اساسي بين المللي براي مباحثات صادقانه دفاع كند. قرارداد جديد درباره امنيت اروپايي و آتلانتيك يا «هلسينكي – 2» ميتواند سرآغاز برقراري نظام مطمئن دستهجمعي روابط باشد. سرگئي لاوروف اظهار داشت كه روسيه به اصولي پايبند خواهد ماند كه در نظريه سياست خارجي كشور قيد شده است. اين سند كه در ماه مي توسط دميتري مدودف رئيس جمهور فدراسيون روسيه تأييد شد، بر واقعگرايي و همكاري وسيع با كشورهاي ديگر استوار است.
فعلاً احتمال نمي رود كه غرب گامي به سوي اجراي برنامه پيشنهادي مسكو بردارد. ولي زندگي ناگزير غربيها را به تجديدنظر در اين مورد وادار خواهد كرد. جلسه روز شنبه شوراي امنيت سازمان ملل متحد كه در جريان آن قطعنامه جديد درباره برنامه هستهاي ايران بر اساس پيشنهاد روسيه صادر شد، مصداق اين ادعا است. ويتالي چوركين نماينده دائمي روسيه رد سازمان ملل ضمن تفسير اين سند اظهار داشت كه قطعنامه جديد «خالي از تحريمات» لازم بود تا به روند سياسي در زمينه ايران نفس تازهاي دميده شود. وي گفت: «ما اعتقاد داريم كه متن قطعنامه جوابگوي اين معيار است». به گفته ديپلمات روس، سند جديد همه كشورها و ازجمله ايران را به تلاشهاي مكمل جهت حل و فصل سياسي و ديپلماتيك مسأله برنامه هستهاي ايران هدايت ميكند. اين سند به گونهاي تنظيم شده است كه «از هر گونه احتمال حل و فصل نظامي مسأله هستهاي ايران اجتناب شود».
طرف آمريكايي هم اين سند را همينطور ارزيابي كرد. الخاندرو ولف معاون نماينده دائمي ايالات متحده در سازمان ملل اظهار داشت كه اين قطعنامه «در شرايط بسيار مفيد، سازنده و بموقع است كه آژانس بينالمللي انرژي اتمي از عدم اجراي خواستهاي آن توسط ايران خبر ميدهد و ايران معتقد است كه از حمايت بعضي كشورها برخوردار است».
ولي تهران در واكنش به اين قطعنامه دوباره تكرار كرد كه قصد ندارد برنامه غنيسازي اورانيم را متوقف كند. هيأت نمايندگي ايران در سازمان ملل طي بيانيهاي اين سند را «بياساس و غير سازنده» خواند. به گزارش خبرگزاري «رويتر»، نمايندگان ايران معتقدند كه تصميمات شوراي امنيت «نه تنها عاري از عدالت و بيطرفي هستند بلكه هيچ اهميت و مشروعيتي ندارند».
يك رويداد مهم ديگر، ملاقات روز شنبه چهار ميانجي خاور ميانه (ايالات متحده، روسيه، اتحاديه اروپا و سازمان ملل) بود. اين ملاقات نيز نشان داد كه قدرتهاي اساسي جهان حاضرند روند صلح را در اين منطقه پيچيده پيش ببرند. بعد از پايان جلسه گروه 4 اعلام شد كه اسراييل و منطقه خودگردان فلسطين هنوز تا پايان سال جاري ميتوانند با هم پيمان صلح منعقد كنند.
در بيانيه گروه 4 «نگراني عميقي» از ادامه ساخت شهركهاي يهودي در اراضي اشغالي ابراز شده است. ميانجيها اسراييل را به قطع اين فعاليت و جمع كردن همه شهركهايي كه بعد از سال 2001 ايجاد شدند، دعوت كردند. همچنين تصميم گرفته شد در بهار سال 2009 همايش بين المللي درباره حل و فصل همه جانبه اوضاع خاور ميانه در مسكو برگزار شود.
روزنامه ستاره سرخ
