روز 1 سپتامبر كه روز دانش محسوب ميشود، سرگئي لاوروف وزير امور خارجه روسيه طبق سنت جا افتاده در برابر دانشجويان سال اول دانشگاه روابط بين الملل سخنراني كرد. طبيعي است كه او در گفتگو با ديپلماتهاي آينده به بحران پيرامون آستياي جنوبي به عنوان مبرمترين نمونه از وضعيت بين المللي معاصر اشاره كرد.
تقريباً تمام سخنراني وزير به اين موضوع اختصاص داشت. وي توضيح داد كه «وضعيت جديد كشور و جهان اهداف جديد ديپلماتيك را ديكته ميكند». دانشجويان نوپا از همين كلمات به يادگيري مباني روابط بين الملل پرداختند.
به گفته لاوروف، ملاحظات حقوقي، اخلاقي و حسابگرانه باعث شناسايي رسمي استقلال آستياي جنوبي و آبخازستان توسط روسيه شد. ولي مهمترين عامل در اين زمينه، ضرورت تأمين امنيت مؤثر اين ملتهاست.
وزير تشريح كرد: «ما نمي توانيم به خود اجازه دهيم مانند سالهاي اخير بنشينيم و منتظر شويم تا جنگ برقآساي تفليس عليه آستياي جنوبي و آبخازستان شروع شود. صرف نظر از واكنش سريع نظاميان ما بعد از حمله (گرجيها) به تسخينوال در روز 8 اوت، ما نتوانستيم از قرباني شدن صدها نفر از جمعيت غيرنظامي و نظاميان حافظ صلح پيشگيري كنيم. چه رسد به تلفات ما در جريان نبردهاي خونين براي بيرون كرد نيروهاي گرجي از شهر تسخينوال و از سرزمين آستياي جنوبي».
وزير امور خارجه، عمليات جنگي مسكو در آستياي جنوبي را نشاندهنده آن ميداند كه روسيه به عنوان دولتي با حس مسئوليت به صحنه جهاني بازگشته است و ميتواند از شهروندان خود دفاع كند. لاوروف گفت: «اگر كسي در اين مورد اشتباه كرده بود، اقدامات ما در جهت اجبار گرجستان به صلح و شناسايي رسمي استقلال آستياي جنوبي و آبخازستان بايستي اين شبهات را بر طرف كرد. روسيه در پاسخ به تجاوز گرجي يك استاندارد واكنش را برقراركرد كه با حقوق بين الملل جاري و از جمله حق دفاع از خود بر اساس ماده 51 اساسنامه سازمان ملل و تعهدات ما در زمينه حل اين مناقشه كاملاً سازگار است». به عقيده وزير، اقدامات روسيه در جهت اجبار گرجستان به صلح، نمونه خويشتنداري شده است چرا كه تنها هدف اين كار، پايان دادن به تجاوز از سوي تفليس بود.
وزير امور خارجه يادآور شد كه روسيه بر مجازات مقصرين قتل شهروندان غير نظامي آستياي جنوبي تأكيد ميكند و حاضر است اقدام كند تا از تكرار اين جنايات در آينده جلوگيري كند. البته، خوب بود اگر اروپا از اين تلاشها پشتيباني ميكرد ولي مسكو بدون حمايت اروپا هم اقدام خواهد كرد. سرگئي لاوروف گفت: «در نبودن گفتگوي خردمندانه در مورد تأمين امنيت در اروپا، روسيه به طور مستقل ولي در حدود معقولانه و بر اساس حقوق بين الملل رفتار خواهد كرد». وي معتقد است كه روسيه بايد در نظام امنيت سراسري اروپايي جاي خود را داشته باشد. دميتري مدودف رئيس جمهور فدراسيون روسيه پيشنهاد كرد پيمان امنيت اروپايي منعقد شود كه اين روند مي تواند در يك اجلاس سران سراسر اروپا شروع شود. قرار است نظام واقعاً فراگير امنيت دسته جمعي در منطقه اروپايي-آتلانتيك با همگرايي كامل روسيه برقرار شود.
وزير ضمن اشاره به اصول مناسبات بين الملل به ياد آلكساندر سولژنتيتسين، نويسندهاي كه جديداً فوت كرد، افتاد و او را «مهمترين دگرانديش اتحاد شوروي» خواند. لاوروف افزود:» جا دارد بگويم كه يكي از جنبههاي پاسخ روسيه اين است كه ما در حقيقت امر از حق دگرانديشي دفاع مي كنيم. اين حق آزادي بيان و انديشه هر دولتي صرف نظر از ابعاد و تمدن آن است».
سرگئي لاوروف همچنين به مسأله الحاق روسيه به سازمان تجارت جهاني اشاره كرد و گفت كه در جريان مذاكرات درباره عضويت در اين سازمان به مسكو شرايط تبعيضي تحميل ميكنند.
وزير امور خارجه روسيه در سخنان خود همچنين به نقش رسانه هاي گروهي در جهان امروز اشاره كرد و گفت: «به موازات تقويت روسيه، نقش و مسئوليت كشور در صحنه بين المللي افزايش مييابد و رقابت نيز به همين اندازه شدت مييابد. بايد از جمله بر سر فضاي اطلاعاتي مبارزه كرد». به عقيده وزير، در غير اين صورت مشكل بتوان رقابتپذيري كشور در شرايط جديد را تأمين كرد. سرگئي لاوروف افزود: «تفليس ضمن آغاز تجاوز به آستياي جنوبي و تدارك جنگ سريع عليه آبخازستان به نظارت حاميان آنها بر فضاي اطلاعاتي بين المللي اميد بسته بود. اميدوار بودند كه سياه را سفيد جلوه دهند. ما بايد ابتكار بيشتري به خرج دهيم و به طور مقدم عمل كنيم».
راسیسکایا گازیتا
