ممكن است توسعه ميدان ايراني «آزادگان شمالي»، اولين پروژه خارجي شركت «گازپروم نفت» شود. در واقع اين شركت يك قرارداد خدماتي اجرا خواهد شد ولي مي تواند در شرايط معيني ذخاير نفتي را در بيلان خود بگنجاند و سهم معين توليد سالانه را كه معادل 6.5-5.5 ميليون تن برآورد ميشود، به دست آورد. شركت گازپروم نفت حاضر است با همين شرايط در سه ميدان نفتي ديگر ايران كار كند.
آلكساندر ديوكوف رئيس هيأت رئيسه «گازپروم نفت» اطلاع داد كه در ماه اوت اين شركت طي نامهاي به مقامات ايران اعلام كرد كه حاضر است با شرايط «بيع متقابل» در توسعه ميدان «آزادگان شمالي» شركت كند. ديوكوف گفت: «يك سري مسايل مستلزم مشخص شدن و بررسي مفصلتر است. الآن منتظر دعوت طرف ايراني هستيم تا بتوانيم براي بررسي اين مسايل به ايران سفر كنيم». وي توضيح داد كه شركت «گازپروم نفت» دادههاي زمينشناسي ميدان ايراني را دريافت كرده و اين پروژه را جالب دانسته است.
طبق برآوردهاي اين شركت، ذخاير نفت ميدان آزادگان شمالي برابر 150 ميليون تن است. اين شركت درصورت انعقاد قرارداد بلندمدت درباره فروش نفت توليد شده، مي تواند اين نفت را در بيلان خود به حساب آورد. رئيس «گازپروم نفت» توضيح داد: «در واقع، اين يك قرارداد خدماتي است. ما هزينههايي را كه از قبل تعيين شده، عهدهدار ميشويم و اين هزينهها با سود معيني جبران ميشود. ما بايد ميزان سود را هماهنگ كنيم و در باره مقدار نفتي كه براي فروش در اختيار ما گذاشته خواهد شد، توافق كنيم». وي افزود كه توليد نفت در اين ميدان ميتواند سالي به 6.5-5.5 ميليون تن برسد. ديوكوف نگفت شركت وي مدعي چه سهمي در توليد و ذخاير نفت است. وي در ماه ژوئن اظهار اميدواري كرده بود كه 60% توليد نفت به شركت «گازپروم نفت» واگذار شود. ميخاييل سوبوتين، رئيس شركت SRP-Expertise موافق است كه قرارداد Buy back، يك نوع قرارداد خدماتي است. اين كارشناس افزود كه سرمايهگذاران قبل از همه به عنوان پيمانكار عمل ميكنند در حالي كه تصميمات اساسي توسط دولت اتخاذ ميشوند.
اين شركت مي خواهد با همين شرايط در سه ميدان نفتي ديگر ايراني يعني شروم، كوه ريگ و دودرو نفت توليد كند كه هم اكنون مذاكرات با طرف ايراني در اين مورد جريان دارد. ولي شركتهاي غربي ايران را ترك ميكنند. اوايل تابستان شركت «توتال» از ايران خارج شد و در بهار شركتهاي «رپسول» و «شل» از برنامههاي خود مبني بر شركت در توسعه فاز 13 ميدان گازي پارس جنوبي دست كشيدند. آمريكا كمپانيهايي را كه تحت حاكميت آن هستند، از سرمايهگذاري در ايران منع كرده است چرا كه با تلاشهاي ايران براي غنيسازي اورانيم قاطعانه مخالفت ميورزد. اتحاديه اروپا نيز عليه شركتهايي كه با ايران همكاري نميكنند، تحريمات معيني معرفي كرده است. ولي شركتهاي روسي حضور خود را در ايران گسترش مي دهند. اوايل تابستان شكرت «گازپروم» (كه «گازپروم نفت» به آن تعلق دارد) و شركت ملي نفت ايران موافقتنامهاي درباره همكاري امضا كردند كه طرف ايراني در چارچوب آن به طرف روسي «بسته كامل پروژهها در بخش نفت و گاز را پيشنهاد كرد. علاوه بر گازپروم، شركت روسي لوكويل نيز در ايران كار مي كند. اين شركت صاحب 25% پروژه عمليات اكتشافي در بلوك «اناران» است. شركت «تاتنفت» نيز مايل است به استخراج نفت در ايران بپردازد.
لئو سنيكوف، تحليلگر بانك VTB ميگويد: شركت «گازپروم نفت» راهبرد پر ادعاي توسعه دارد و به پروژههاي خارجي نيازمند است ولي فعلاً اين شركت فقط در خاك روسيه به عمليات استخراجي ميپردازد. وي افزود كه ايران از نظر منابع معدني، بازار خوبي محسوب ميشود. لذا «توجه «گازپروم نفت» به پروژههاي ايراني و احتمال دريافت قراردادها با كمك سهامدار اصلي اين شركت، عامل مثبتي است. از سوي ديگر، در ايران خطرات سياسي بالايي وجود دارد. به گفته اين تحليلگر، اگر شركتهاي روسي در ايران قراردادهايي به دست نياورند، شركتهاي هندي و چيني بر سر اين قراردادها رقابت خواهند كرد.
کامرسانت
