سال 2007 با موفقيتترين سال براي اقتصاد روسيه طي 8 سال اخير، بعد از خروج روسيه از بحران مالي سال 1998، شده است. طي اين مدت توليد ناخالص ملي روسيه به ميزان 70% افزايش يافته است. ميانگين رشد توليد ناخالص ملي طي 8 سال اخير برابر 6.8% در سال بود و در سال 2007 اين رقم طبق برآوردهاي مختلف معادل 7.3 الي 7.6% ميشود.
البته، آهنگ رشد اقتصادي فعلاً چندان پايدار نيست ولي افزايش سرمايهگذاري در سرمايه اساسي از مرز 20% گذشته است كه اين امر روسيه را به يكي از كشورهاي جهان با رشد سريع اقتصادي تبديل ميكند كه اين وضع در آينده نزديك نيز حفظ خواهد شد. شاخههاي اقتصادي كه براي مصرف كننده نهايي كار ميكنند و نيز ساخت مساكن و دارايي منقول تجاري، جايگزيني واردات در بخش خودروسازي و توليد وسايل فني خانگي، رشد به ويژه سريع را از خود نشان مي دهند. سفارش دفاعي افزايش يافته و قراردادهاي صادراتي باعث رفع بحران در صنايع دفاعي شده است. دولت تلاش زيادي خواهد كرد كه هواپيماسازي غيرنظامي داخلي را تا سطح جهاني ارتقا دهد. اين كار ساده نيست و موفقيت تضمين نشده است چرا كه روسيه در زمينه طراحي و راهاندازي فناوريهاي بالا حتي از اتحاد شوروي سابق عقب مانده است چه رسد به رهبران تكنولوژيكي جهان. ولي اگر ما بتوانيم آهنگ نسبتاً بالاي رشد توليد، سرمايهگذاريها و مصرف را حفظ كنيم، استانداردهاي جهاني كيفيت محصولات و سطح زندگي هم به دنبال آن خواهند آمد.
در حال حاضر رشد اقتصادي قبل از همه به وسيله گسترش تقاضاي داخلي در بخش سرمايهگذاري و مصرف تأمين ميشود. در سال گذشته صنايع تبديلي به ميزان 6.5-6% افزايش يافت و مسكنسازي به ميزان 30%.
ولي رشد قيمتها از توليد ناخالص ملي واقعي جلو افتاده و بهرهدهي كار از دستمزد واقعي 2 برابر كمتر است. اين بيتعادلي باعث نگراني ميشود كه در اين شرايط نبايد بيش از حد خوشبين شد.
ولي نبايد منكر دستاوردها شد. در سال 2007 روسيه در جدول بانك جهاني يكي از 8 اقتصاد بزرگ دنيا شده و بدين وسيله عضو برابر حقوق گروه 8 شده است. كاهش شكاف بين روسيه و كشورهاي توسعه يافته در زمينه سطح زندگي باز هم مهمتر است. در حالي كه در سال 1999 توليد سرانه ناخالص ملي برابر 18% آمريكا بود، در سال 2002 اين رقم به 22% رسيد و در سال 2005 معادل 29% شد. اينها ارقام رسمي سرويس فدرال آمار دولتي هستند كه نتايج نهايي مقايسه توليد ناخالص ملي 55 كشور جهان در سال 2005 را ارائه داده و ارقام نهايي توسط سازمان همكاري و توسعه اقتصادي منتشر شده است. روسيه از سال 1993 در برنامههاي مقايسه توسعه اقتصادي كشورهاي جهان شركت ميكند. اين كار هر سه سالي يك بار انجام ميشود و در حال حاضر شيوه دقيق شناخته شده بين المللي محسوب ميشود. توليد سرانه ناخالص ملي ايالات متحده به عنوان پايه محاسبات در نظر گرفته شده است.
مدتي پيش بعضي كارشناسان امور اقتصادي اين مطالعات و شاخصهها را دقيق محسوب نمي كردند. مسأله اين است كه مجموعه استاندارد 256 كالاي نمونه كه مي تواند با واحد پولي هر كشوري خريده شود (كه همين روش اساس محاسبات را تشكيل ميدهد) در كشورهاي مختلف يكسان نيست. ولي اين مجموعه براي روسيه و كشورهاي ديگر توسعه يافته و نزديك به آنها، يكي است. در بررسي اخير تعداد اين كالاها تا 1 هزار عدد افزايش يافته است.
بر اساس محاسبات سال 2005، بزرگترين توليد ناخالص سرانه ملي در كشورهاي ذيل مشاهده شده است: ايالات متحده آمريكا، ژاپن، آلمان، فرانسه، بريتانيا، فدراسيون روسيه، ايتاليا، اسپانيا و كانادا. به عبارت ديگر، روسيه در سال 2005 ششمين اقتصاد بزرگ درميان كشورهاي توسعه يافته بود. با توجه به تحولات دو سال اخير مي توان فرض كرد كه روسيه يك پله بالاتر رفته است. از نظر توليد سرانه ناخالص ملي شكاف بين روسيه و آمريكا كاهش يافته است. دو سال پيش اين شاخص در روسيه برابر 29% آمريكا بود و حالا برابر 34-33% است.
ولي نبايد فراموش كرد كه در آمار مقايسههاي بين المللي به اصطلاح آمار سطح زندگي اهميت بيشتري دارد كه سازمان ملل متحد آن را با عنايت به توليد سرانه واقعي ناخالص ملي، اميد به زندگي و سطح سواد مردم محاسبه مي كند. روسيه از اين نظر در مقام 67، بين بوسني و آلباني قرار دارد.
راسیسکایا گازیتا
