شرايط كيفي جديدي پيرامون پرونده هستهاي ايران به وجود آمده است. اين نقطه نظر وزارت امور خارجه روسيه است كه در بيانيه آن ابراز شده است. هنگامي كه كشورهاي كليدي جهان با هم بحث ميكنند كه آيا تهران برنامه هستهاي محرمانه دارد يا خير، اولين كاستهاي سوخت هستهاي به محل ساخت نيروگاه اتمي بوشهر رسيدند.
وزارت امور خارجه روسيه در اين بيانيه خاطرنشان كرد: «از نظر ما شرايط کيفي جديدي به وجود آمده که به ايران اجازه ميدهد گامهايي را جهت احياي اعتماد به صلح آميز بودن ماهيت برنامه هستهاي خود اتخاذ کند». مسكو مانند سابق تأكيد ميكند كه پروژه بوشهر از ميدان بحران سياسي پيرامون برنامه هستهاي ايران كاملاً بيرون رفته است. اين وزارتخانه معتقد است كه در ميان مدت ايران به ايجاد مراكز خود براي غنيسازي اورانيم نيازي ندارد. به عبارت ديگر، ارسال سوخت هستهاي يك اقدام خالص سياسي است كه بايد تهران را متقاعد كند كه از غنيسازي اورانيم دست بكشد، درخواست اساسي شوراي امنيت سازمان ملل متحد را اجرا كند و از انزواي بين المللي خارج شود.
شرايط كيفي جديد پيرامون پرونده هستهاي ايران كه نهاد ديپلماتيك روسيه به آن اشاره كرد، به وسيله دو امر مهم به وجود آمد. اولاً، بايد به موفقيت نسبي در مذاكرات ايران با آژانس بينالمللي انرژي اتمي اشاره كرد. به بركت توسعه اين همكاري، آژانس موفق به رفع اكثر ابهامات در باره برنامه هستهاي اين كشور شد. ثانياً، چندي پيش سازمان اطلاعات آمريكا به فقدان جنبه نظامي در اين برنامه اشاره كرد.
اين رويدادها همراه با آغاز ارسال سوخت به نيروگاه اتمي بوشهر، مواضع تهران را تقويت كردند. در اين شرايط اسراييل نگران شد. اسراييليها بلافاصله بين تصميم روسيه مبني بر ارسال سوخت و گزارش اخير 16 سرويس ويژه آمريكا مبني براينكه ايران در سال 2003 برنامه هستهاي نظامي خود را به حال تعليق در آورده بود، ارتباط برقرار كردند. مقامات اسراييل به لحاظ فني ارسال سوخت به بوشهر را به عنوان خطر فني تلقي نميكنند. آنها به مسكو كه متعهد شد سوخت هستهاي مصرف شده را پس بگيرد و به ماگاته اعتماد ميكنند. ولي از نظر سياسي، اين كار همراه با گزارش اخير آمريكايي، هديه بيش از حد سخاوتمندانهاي براي جمهوري اسلامي ايران است كه خطرناك بودن آن را براي اسراييل افزايش مي دهد.
گزارش «ارزيابي اطلاعاتي ملي» تا كنون در اسراييل بازتاب گستردهاي يافته است. به نوشته روزنامه «معارف»، هفته گذشته يك هيأت نمايندگي ويژه كارشناسان نهادهاي نظامي و انتظامي كشور براي دريافت توضيحات بيشتري راهي ايالات متحده شدند. آوي ديختر وزير امنيت اجتماعي اسراييل هشدار داد كه اين گونه «ارزيابيها» ممكن است موجب تكرار جنگ «يوم الدين» شوند. ولي كارشناسان اسراييلي در زمينه امنيت معتقدند كه اين گزارش واقعيات را درست منعكس ميشود و فقط بايد با دقت بيشتري مطالعه شود. الي كارمون پژوهشگر ارشد مؤسسه پژوهشي مبارزه با تروريستي در گرتسليا در گفتگو با خبرنگار «نزاويسيمايا گازتا» به چند نكته توجه جلب كرد.
در گزارش آمده است كه تهران در سال 2003 برنامه نظامي هستهاي خود را منجمد كرده بود. ولي اين كارشناس بعيد نمي داند كه در سالهاي بعدي، از جمله در سال 2004 اين برنامه از سر گرفته شده باشد. در سال 2003 ايالات متحده رژيم صدام حسين را سرنگون كرده و به مرزهاي ايران نزديك شده بود كه مقامات تهران از اين وضع ترسيده و برنامههاي خود را كاهش دادند. ولي بعداً آمريكاييها به مرداب عراقي افتادند و در عمل براي ايرانيان خطر ايجاد نميكردند. به گفته اين كارشناس، طبق شواهد معيني، ايرانيان در سال 2004 سعي مي كردند اوكراين را به تشريك فناوريهاي هستهاي متقاعد كنند. برنامه صلحآميزي كه الآن باز است، طي مدت زياد از آژانس بينالمللي انرژي اتمي و جامعه جهاني مخفي بود و لذا هدف محرمانهاي دنبال ميكرد.
كارمون تأكيد كرد: «همه اين مراتب نشاندهنده آن است كه صرف نظر از تعبير گزارش آمريكايي در رسانه هاي گروهي و توسط بعضي سياستمداران، ايران مانند سابق خطر مهمي ايجاد ميكند».
نیزاویسیمایا گازیتا
