ويكتور بارانوف، رئيس سازمان غيرتجاري «اتحاديه توليد كنندگان مستقل گاز»، رئيس بورس فرا منطقهاي بخش نفت و گاز:
- اگر مجبور شويم بين گاز و برنامه هستهاي انتخاب كنيم، بدون شك بايد گاز را ترجيح دهيم. ولي فكر ميكنم كه همكاري با ايران بايد متنوع باشد كه ما ترك كردن برنامه هستهاي هم براي ما معني ندارد. كشورهاي ديگر ملاحظات سياسي را كنار گذاشته و با هم همكاري ميكنند.
فكر ميكنم كه ما بايد براي راه برقراري همكاري تمام عيار در همه زمينهها تلاش كنيم. براي ما لازم نيست كه فكر كنيم اين چه رژيمي است و طرفدار كيست. كشورهاي ديگر از خصوصياتي كه ايران دارد برخوردار نيستند ولي از خدمات ما استفاده ميكنند. چه اشكالي دارد؟ آنجا هم مردم زندگي ميكنند، خواستهاي خود را دارند كه ما بايد به همين امر توجه كنيم. به عبارت سادهتر، ما بايد نكات مشروط را كنار گذاشته و با همه كشورهايي همكاري داشته باشيم كه مي خواهند از ما خدمات دريافت كنند و ما بتوانيم سودي ببريم. ولي معلوم است كه اين همكاري نبايد به ضرر همزيستي مسالمتآميز و پيشرفت كشورها تمام شود.
گنادي شمال، رئيس اتحاديه صنعتگران نفت و گاز روسيه:
- برنامه هستهاي به جاي خود و گاز ايران به جاي خود. البته، ايراني بايد از گاز خود استفاده معقولانهتري بكند و از جمله كالاهاي شيميايي را توليد كند. ايران از نظر ذخاير گاز در مقام دوم در جهان قرار دارد كه اين گاز در آينده تقاضا خواهد داشت. اين امر مانع از وجود برنامه هستهاي نمي شود چرا كه انرژي اتمي بايد در آينده نه تنها در ايران بلكه در روسيه و سراسر جهان نقش مهمتري بازي كند.
من نشنيدهام كه ايران تشكيل اوپك گازي را پيشنهاد كرده باشد. درست است كه بحث معيني در اين مورد جريان دارد ولي نه ايران بلكه يكي از سياستمداران كشورمان در زمان خود اين انديشه را مطرح كرده بود. ولي من معتقدم كه تشكيل اوپك گازي نتيجهي نخواهد داد چرا كه ما در امور نفتي هم مشاهده مي كنيم كه اكنون اوپك در وضعيت قيمتهاي نفت نفوذ چنداني ندارد. ولي معلوم است كه بايد جريانهاي گازي و تأمين گاز در ابعاد جهاني را به نحوي هماهنگ كرد. براي اين كار كافي است ميز گرد يا كنسرسيوم دائمي تشكيل شود. به عيارت ديگر، عضويت شديد مانند عضويت در اوپك لازم نيست. مي توان از اشكال ديگر تعامل استفاده كرد. در هر حال، بايد كارهاي خود را در بازار گاز درست سنجيد كه در اينصورت اين بازار براي همه كشورهاي توليد كننده گاز مؤثر و مفيد خواهد بود.
دميتري اورشكين، كارشناس غير وابسته امور سياسي:
- فعلاً دليلي نمي بينم كه مسأله به اين صورت مطرح شود كه يكي از راههاي همكاري انتخاب شود. بالاخره كسي بر قطع همكاري هستهاي با ايران تأكيد نمي كند. ولي اينكه ايران تشكيل اوپك گازي را پيشنهاد ميكند، اين كار از نظر فني دشوار بوده و ممكن است بيشتر به عنوان يك نوع سلاح خوفناك ايدئولوژيكي مورد استفاده قرار گيرد. تشكيل اين سازمان كار سادهاي نيست. نه مي توان نروژ را به آن كشاند و نه تركمنستان را.
