مسأله جديدي در روابط بين روسيه و آمريكا بروز كرده است. ولاديمير پوتين و جرج بوش مبتكر آن بودند و خبرگزاريها اين موضوع را دامن شدند. روزنامهنگاران شنيدند كه رهبر آمريكا در گفتگو با همتاي روس خود از انتخابات اخير در روسيه اظهار نگراني كرد ولي كرملين تأكيد ميكند كه چنين چيزي نبود.
اين گفتگوي تلفني روز سهشنبه گذشته به ابتكار طرف آمريكايي صورت گرفته و حدود 40 دقيقه طول كشيده بود. جرج بوش و ولاديمير پوتين درباره برنامه هستهاي ايران و نتايج همايش خاور ميانه كه در ايالات متحده برگزار شد، گفتگو كردند. سرويس مطبوعات كرملين همچنين اطلاع داد كه سران دو كشور درباره بعضي مسايل عملي روابط دوجانبه تبادل نظر به عمل آوردند. سهشنبه شب در واشنگتن كنفرانس خبري بوش در واشنگتن برگزار شد كه او در جريان آن دو بار در جواب به سئوال يك خبرنگار تأكيد كرد كه با پوتين درباره انتخابات نمايندگان دوما صحبت كرد. وي گفت: «ما از اين انتخابات نگراني صادقانه خود را ابراز ميكنيم». بوش افزود كه دوست ندارد كه ديگران محتواي گفتگوهاي تلفني با وي را فاش سازند چرا كه محتواي گفتگو اكثراً تحريف ميشود.
ولي خبرگزاري «اينترفاكس» روز سه شنبه ساعت 23 و 8 دقيقه به نقل از آلكسي گروموف سخنگوي پوتين اطلاع داد كه «رئيس جمهور ايالات متحده در گفتگوي تلفني با رئيس جمهور روسيه در رابطه با انتخابات پارلماني در كشورمان اظهار نگراني نكرد». به گفته گروموف كه مداخله شخصي وي در اين مسئله آخر شب نشاندهنده اهميتي است كه مسكو براي اين موضوع قايل است، ولاديمير پوتين به ابتكار خود موضوع انتخابات را مطرح كرد. سخنگوي رئيس جمهور روسيه افزود: «رئيس جمهور فدراسيون روسيه همتاي آمريكايي خود را از نتايج انتخابات مطلع كرد كه رئيس جمهور ايالات متحده در همين رابطه خاطرنشان كرد كه محبوبيت ولاديمير پوتين در روسيه بر كسي پوشيده نيست». ولي وزارت امور خارجه آمريكا بارها نگراني خود را از روند مبارزه انتخاباتي در روسيه قبل از رأيگيري اعلام كرده بود و بعد از 2 دسامبر خواهان تحقيق در گزارشها درباره سوءاستفادهها و تخلفات شد. روز يكشنبه گذشته گردون جوندرو سخنگوي شوراي امنيت ملي آمريكا اعلام كرد كه واشنگتن از كاربرد منابع دولت در حمايت از حزب «روسيه واحد» نگران است. جوندرو از مواضع رسانه هاي گروهي نسبت به حزب حاكم، ارعاب مخالفان سياسي و فقدان امكانات برابر براي نامزدها و احزاب مخالف انتقاد كرد.
به گفته گروموف، پوتين در گفتگو با بوش بعضي كارها و اظهارات وزارت امور خارجه آمريكا در رابطه با انتخابات پارلماني در فدراسيون روسيه را به باد انتقاد گرفت. گروموف تشريح كرد: بوش در پاسخ گفت كه نهاد سياست خارجي آمريكا به گونهاي رفتار ميكند كه با صداقت روحيات او را به آگاهي مردم روسيه برساند». بوش با استفاده از ضمير «ما» («ما نگراني صادقانه خود را در رابطه با انتخابات ابراز ميكنيم») خواست با يك تير دو هدف بزند: ولاديمير پوتين را ناراحت نكند و همزمان از خود در برابر حملات داخلي دفاع كند.
ويكتور كرمنيوك معاون مدير انستيتوي آمريكا و كانادا در مصاحبه با «نزاويسيمايا گازتا» اظهار داشت: «نمايندگان جناح محافظهكار حزب جمهوريخواه از رئيس جمهور آمريكا به خاطر برخورد بيش از حد نرم با پوتين انتقاد مي كنند. به عقيده آنها، بوش از گناهان پوتين چشم پوشيده و تا آخر وظيفه رئيس جمهور آمريكا را اجرا نكرده است». اين كارشناس معتقد است كه آينده روسيه براي شخص بوش اهميت دارد: «آيا روسيه به سوي احياي دولت شبه توتاليتر حركت ميكند؟ اگر اينطور باشد، روسيه دشمني است كه ايالات متحده دوباره مجبور ميشود با آن مقابله كند. اين مسأله براي رئيس كاخ سفيد بسيار مهم است». كرمنيوك معتقد است كه سخنگوي ولاديمير پوتين خواست موضوع بحث دو رئيس جمهور درباره اوضاع داخلي روسيه را ملايمتر جلوه دهد چرا كه «اين كار براي رهبر آمريكا عادي است ولي براي پوتين عادي نيست».
ولي براي بوش حسن تفاهم با صاحب كرملين اهميت بسيار زيادي دارد. روز سهشنبه بوش كنايتاً گفت كه مسكو و واشنگتن در زمينه برنامه هستهاي ايران وجوه اشتراك دارند. وي گفت: «روسيه تصميم جالب تاكتيكي اتخاذ كرده است كه ايالات متحده از آن پشتيباني ميكند. اين تصميم ناظر بر آن است كه ايران از حق كامل براي استفاده از برنامه هستهاي صلحآميز برخوردار است. ولي ايرانيان از اعتماد ما برخوردار نيستند كه با استفاده از اين اعتماد مي توانستند خودشان به غنيسازي اورانيم براي نيروگاههاي خود بپردازند». به گفته رئيس كاخ سفيد، روسيه مانند ايالات متحده ميفهمد كه اگر ايران برنامه تسليحات هستهاي را توسعه دهد، اين امر خطر واقعي ايجاد خواهد كرد.
بوش همچنين گفت كه با همتاي روس خود درباره تدابيري بحث كرد كه در صورت عدم توقف فعاليت هستهاي تهران بايد اتخاذ شوند. واشنگتن به حمايت مسكو براي صدور قطعنامه سوم ضد ايراني شوراي امنيت سازمان ملل متحد احتياج دارد.
نیزاویسیمایا گازیتا
