در بيانات واشنگتن درباره تصويب قرارداد نيروهاي متعارف در اروپا هيچ چيز تازهاي مشاهده نميشود. هيچ گذشتي هم در كار نيست.
اين مانور تاكتيكي طرف آمريكايي است كه در حال حاضر نه تنها از سوي روسيه بلكه از طرف محافل اروپايي هم مورد انتقاد شديدي قرار ميگيرد. در كنه پيشنهاد اعلام شده توسط دستيار وزير امور خارجه آمريكا دقت كنيد: ايالات متحده حاضر است روند تصويب قرارداد نيروهاي متعارف در اروپا را راهاندازي كند به شرطي كه روسيه يك سري تعهدات مشكوك را اجرا كند. ولي طرف آمريكايي هيچ ضمانتي نمي دهد. دولت بوش سر هر فرصتي يادآوري ميكند كه مسأله تصويب قرارداد در دست مجلس سنا است.
و حالا درباره قرارداد صحبت كنيم. كشورهاي عضو سازمان پيمان ورشو و ناتو كه در سال 1990 آن را امضا كردند، توافق كرده بودند كه براي هر يك از طرفين سهميههايي در زمينه 5 نوع تسليحات تعيين شوند. ولي پيمان ورشو از هم پاشيد و بعضي اعضاي سابق آن براي عضويت در ناتو نوبت گرفتند. در اين رابطه در سال 1999 اين قرارداد كمي اصلاح شد كه اين كار را «تطبيق» قلمداد كردند. بعد از آن روند گسترش ناتو ادامه يافت و كشورهاي بالتيك عضو آن شدند. همچنين دولتهاي يوگسلاوي سابق مي خواهند عضو آن شوند و مسأله اوكراين و گرجستان نيز مطرح ميشود.
در اين شرايط دور جديد مذاكرات لازم است. دوم اينكه ايالات متحده ضمن مرتبط كردن تصويب قرارداد نيروهاي متعارف در اروپا با درخواست خروج نيروهاي روسيه از گرجستان و منطقه دنستر به روسيه اتمام حجت مي دهد كه نمي توان آن را اجرا كرد.
اينجانب در اجلاس سران سازمان امنيت و همکاري اروپا در استانبول در سال 1999 رئيس گروه كاري بودم. در آن زمان امضاي دو بيانيه مشترك روسيه با گرجستان و مولداوي به موفقيت تطبيق قرارداد كمك كرده بود. روسيه تا آخر سال جاري از گرجستان خارج خواهد شد. ولي وضعيت منطقه دنستر فرق ميكند. آنجا انبارهاي بزرگ جنگافزار وجود دارد كه زمان تضميني نگهداري بعضي مهمات به پايان رسيده است. 1500 نفر نظامي روس در اين منطقه از اين دارايي خطرناك نظامي حفاظت ميكنند تا فاجعه فني رخ ندهد. علت سياسي عدم خروج آنها اين است كه رياست فعلي منطقه مخالف خروج جنگافزار روسي است.
در اين شرايط ايالات متحده با روسيه اتمام حجت مي کند. اين مواضع حيلهگرانه و غدارانهاي است. آمريكا پيرامون اين قرارداد بازي اطلاعاتي- سياسي اجرا ميكند. معني آن چيست؟ فكر ميكنم كه آمريكا نمي خواهد روسيه را به عنوان شريك در بعضي زمينههاي راهبردي مانند خاورميانه، ايران و مسايل اروپايي از دست بدهد. واشنگتن نگران آن است كه برخورد شديد روسيه با مسايل پدافند ضد موشكي و قرارداد نيروهاي متعارف در اروپا باعث شود كه سياست روسيه در جهت ديگري بچرخد كه ما شاهد همين امرهستيم. در نتيجه مسكو گويا به اردوگاه مخالفان آمريكا منتقل خواهد شد.
واشنگتن اين تحولات را نميخواهد. از سوي ديگر، آمريكا نمي خواهد كه پيروزي سياسي در زمينه قرارداد مذكور يا سيستم پدافند ضد موشكي نصيب روسيه شود. در نتيجه گذشتهاي تبليغ شدهاي كه اعلام شده است، چيزي جز بنبست نيست.
