کندوليزا رايس وزير امور خارجه آمريکا طي سخناني در همايش «روابط آمريكايي-شوروي در دوران تشنجزدايي سالهاي 1976-1969» كه در وزارت امور خارجه آمريكا برگزار شد، اعلام كرد: «روسيه امروز با اتحاد شوروي فرق ميكند». سخنان وزير حالت رهنمودي داشت. رايس در شرايط تشبيهات فزاينده روابط پيچيده فعلي بين ايالات متحده و روسيه به دوران جنگ سرد، به كارشناسان حاضر در همايش نقطه نظر خود را ارائه داد و به هر وسيله ممكن تأكيد كرد كه روابط فعلي از گذشته به مراتب بهتر است. وي گفت: «هنوز تا 20 سال پيش ايالات متحده و اتحاد شوروي در حالت خصومت به سر ميبردند، اسرار مختلف، سوءتفاهم و تداركات براي جنگ بين آنها تفرقه انداخته بودند. ولي امروزه آمريكاييها و روسها بايگانيهاي خود را باز ميكنند، اسرار قديمي را با هم تشريك ميكنند و سعي ميكنند ميدان جديد اعتماد متقابل را فراهم كنند». رايس بي پرده تأكيد كرد كه بحث درباره فرا رسيدن جنگ سرد فقط واقعيت را پنهان كرده و مسخ مي كند.
رايس ضمن يادآوري موفقيتهاي ديپلماتيك عصر تشنج زدايي، از معاشرت بين هنري كيسينجر وزير وقت امور خارجه امريكا و آناتولي دوبرينين سفير وقت شوروي در آمريكا قدرداني كرد و گفت كه دو كشور موفق شدند شبهات متقابل خود را تضعيف كرده و در زمينههاي مورد علاقه متقابل مانند كاهش تسليحات هستهاي و پيشگيري از بروز جنگ هستهاي با هم همكاري داشته باشند. و حالا منافع مشترك به مراتب بيشتر شده است. وزير امور خارجه ايالات متحده درميان زمينههاي همكاري ثمربخش آمريكايي- روسي به روند صلح خاور ميانه، مبارزه با تروريسم و مبارزه با اشاعه سلاحهاي هستهاي (از جمله در رابطه با كره شمالي و ايران) اشاره كرد.
وزير با استناد به تجربه تاريخي اظهار داشت: «روابط بين امريكا و روسيه مانند سابق گسترده و پيچيده بوده و مخلوطي از همكاري و رقابت، دوستي و اصطكاكات خواهد بود. هميشه اينطور بوده است». ولي وجود اختلافات بين دو كشور نبايد مانع از انجام كار مثبت آنها شود. رايس ضمن اشاره به سفر اخير خود همراه با وزير دفاع آمريكا به مسكو براي شركت در رايزنيهاي در باره پدافند ضد موشكي، اظهار اميدواري كرد كه روسيه قرارداد نيروهاي متعارف در اروپا را به صورت اصلاح شده اجرا كند و از آن خارج نشود.
رايس بر اهميت تاريخ براي توسعه روابط بين دو كشور تأكيد كرد و گفت: «يقين دارم كه اگر ما به توصيف تاريخ با اصطلاحات يكسان ادامه ندهيم، موفق نخواهيم شد كه روسيه امروزي را درك كرده و با مردم آن تماسهاي تمام عياري برقرار كنيم». مسأله اين است كه دو ملت درباره حوادث بعد از پايان جنگ سرد نقطه نظر كاملاً متفاوتي دارند. به گفته وزير خارجه آمريكا، از نظر آمريكاييها، فروپاشي اتحاد شوروي به مثابه پيروزي، تضمين امنيت و ثبات بين المللي، اميد جديد به ايجاد اروپاي آزاد و صلحآميز، عصر جديد آزادي و عدالت براي مردم روسيه شده است. ولي از نظر مردم عادي روسيه اين روند چيزي جز ده سال ابهام، پايمالي قانون، ضعف و حقارت نبود. دوراني بود كه دارايي اجتماعي به دست يك مشت انسانها افتاده بود.
آمريكا سعي خواهد كرد روسيه را درك كند ولي حاضر نيست با همه كارهاي روسيه سازش كند. رايس خاطرنشان كرد كه به نفع روسيه نيست كه از ثروت نفتي و گازي خود به عنوان حربه سياسي استفاده كند و با همسايگان مستقل خود به عنوان بخشي از عرصه قديمي نفوذ رفتار كند. رايس اظهار داشت كه ايالات متحده براي روسيه «خوابهايي ديده است» و مي خواهد كه روسيه به كشور نيرومند قرن 21 تبديل شود كه نه تنها مركز نيرومند بلكه نهادهاي مستقل نيرومندي قضايي و قانونگذاري داشته باشد، از جامعه مدني و رسانه هاي گروهي آزاد و بخش غيردولتي نيرومند برخوردار باشد.
آناتولي اوتكين، مدير مركز مطالعات بين المللي انستيتوي آمريكا و كانادا اظهار داشت: «کندوليزا رايس وزير امور خارجه آمريکا سعي كرده است ناكاميهاي خود را ماستمالي كند. بينتيجه بودن مذاكرات اخير در مسكو درباره طيف وسيع مسايل و از جمله استقرار سيستم پدافند ضد موشكي آمريكا در اروپاي شرقي. براي آمريكا نكته بسيار ناراحت كنندهاي بود. در واقع، نه روسيه بلكه محافل آمريكايي مخاطبين اصلي اين سخنراني بودند چرا كه دولت آمريكا در آخرين سال رياست جمهوري بوش سعي ميكند دستاوردهاي سياسي خود را به شهروندان نشان دهد».
روزنامه «ورميا نووستي»
