در رويارويي روسيه با غرب جبهه جديدي افتتاح شده است. روز جمعه گذشته آمريكا نظر منفي خود را درباره نصب پرچم روسيه در بستر اقيانوس در قطب شمال ابراز كرد. كشورهاي ديگر غرب نيز ضمن موافقت با واشنگتن، حاضرند با ادعاهاي مسكو بر سر اين منطقه داراي منابع سرشار طبيعي مقابله كنند.
تام كيسي سخنگوي وزارت امور خارجه آمريكا درباره مأموريت علمي روسي «آركتيك-2007» كه به كار خود پايان داد، تأكيد كرد كه نصب پرچم از هر مادهاي كه ساخته شده باشد، به روسها حق مشروع فلات اقيانوس را نمي دهد. واكنش مسكو سريع بود. سرگئي لاوروف وزير امور خارجه روسيه اهداف مأموريت قطبي را چنين توضيح داد: «همه محققان پيشگام پرچم كشور خود را نصب ميكنند. هدف اين مأموريت علمي نه تثبيت حقوق روسيه بلكه ثابت كردن آن است كه فلات قاره روسيه تا قطب شمال ميرسد». اگر رشتهكوههاي زيردريايي مندليف و لومونوسوف ادامه قاره اوراسيا (و مآلاً بخشي از فلات قاره روسيه) هستند، مسكو مطابق با كنوانسيون حقوق دريايي سازمان ملل سال 1982 مي تواند مدعي 1.2 ميليون كيلومتر مربع بستر اقيانوس شود.
جهانيان شكي ندارند كه علاقه روسيه به اين منطقه فقط علمي نيست. طبق اطلاعات سرويس زمينشناسي آمريكا، در زير بستر اقيانوس منجمد شمالي حدود 25% ذخاير جهاني نفت و گاز و نيز مقادير زياد الماس، طلا، طلاي سفيد، سرب، منگنز، نيكل و قلع واقع شده است. اگر پيشبينيهاي دانشمندان درستباشد و تا سال 2040 بخش قابل توجه اين اقيانوس بر اثر گرم شدن هواي زمين از يخ آزاد شود، توليد اين مواد معدني ارزنده آسانتر شده و انتقال آنها ارزانتر تمام خواهد شد.
ولي بدون حل و فصل مسايل سرزميني و تحديد حدود بين كشورها نمي تواند از اين ثروتهاي طبعي بهرهبرداري كرد. روسيه در سال 2001 درخواست تعيين مرزهاي فلات قاره را تسليم كميسيون سازمان ملل كرد ولي ادعاهاي روسيه به خاطر كمبود دلايل رد شد. مأموريت علمي «آركتيك-2007» بايستي اين كمبود را جبران كند. اين مأموريت كه روز 24 جولاي از مورمانسك راه افتاد، توسط انستيتوي اقيانوسشناسي آكادمي علوم روسيه و «بنياد مطالعات قطبي» ترتيب داده شد.
با وجود اينكه اين مأموريت علمي رسما توسط دولت تأمين نميشد، مقامات روسيه از برگزاري آن استقبال كردند. بعد از آنكه دستگاههاي شناور زيردريايي مير-1 و مير-2 در نزديكي قطب شمال به عمق بيش از4 هزار كيلومتري غوطهور شد، ولاديمير پوتين رئيس جمهور فدراسيون روسيه با آنها تماس تلفني گرفت. وي به خصوص از نصب پرچم روسيه كه از تيتانيوم توسط كارخانه «فاكل» كالينينگراد توليد شده بود، قدرداني كرد.
دولت آمريكا هم به اين موضوع توجه زيادي كرد. تام كيسي سخنگوي وزارت امور خارجه آمريكا اعلام كرد كه كنگره آمريكا هنوز كنوانسيون سال 1982 را تصويب نكرده است و لذا ايالات متحده عضو كميسيون مرزهاي فلات قاره نيست و نميتواند از تلاشهاي روسيه در زمينه تثبيت مرزهاي خود ممانعت كند. ولي او گفت كه تصويب كنوانسيون بعد از پايان تعطيلات تابستاني مجلس سنا صورت خواهد گرفت.
از اين واكنش نهاد سياست خارجي آمريكا مي توان نتيجه گرفت كه واشنگتن نصب پرچم روسيه را به عنوان آغاز جنگ بر سر قطب شمال تلقي كرده است. بعد از تصويب كنوانسيون واشنگتن وارد بازي بزرگ در اقيانوس منجمد شمالي خواهد شد. بنا براين، جبهه قطبي ميتواند به يك ميدان ديگر رويارويي روسيه با غرب تبديل شود.
کامرسانت