كارشناسان معتقدند كه شركتهاي روسي مي توانستند در اين جدول حضور چشم‌گيرتري داشته باشند ولي مسأله اين است كه نمايندگان شركتهاي دفاعي روسيه دوست ندارد (يا لازم نمي دانند) از موفقيت‌هاي خود تعريف كنند. اين شركت‌ها (بر خلاف شركت‌هاي صنايع نظامي آمريكا) به دولت تعلق دارند. دولت در سرمايه سهامي شركت‌هاي اصلي روسي اين بخش صنايع، بسيار قابل توجه است. معيار اصلي عضويت در اين جدول، حجم فروش‌ها محصولات شركت است.

به گفته رسلان پوخوف مدير مركز تحليل راهبرد‌ها و فناوري‌ها، اين فهرست معتبر را نمي توان كاملاً ‌دقيق دانست. براي مثال، در آن شركت دولتي «كارخانه ووتكينسك»، يكي از بزرگترين توليد كنندگان تسليحات در روسيه و سازنده موشك هاي استراتژيكي توپول-ام حضور ندارد. وزارت دفاع روسيه هر سال 5 سيستم موشكي توپول-ام خريداري مي‌كند و فقط قيمت اين موشك‌ها اعلام نمي‌شود. همين امر در مورد مركز علمي-فني فضايي دولتي خرونيچف صحت دارد.

شركت‌هاي روسي در فهرست «ديفنس نيوز» به صورت ذيل طبقه‌بندي شده‌اند. شركت «آلماس-آنتي» از مقام سي‌ام سال گذشته به مقام 28 منتقل شد. شركت «تسليحاتي موشكي تاكتيكي» از مقام 87 به مقام 60 منتقل شده است. شركتهاي روسي ديگر به مقام‌هاي ذيل رسيدند: «سوخوي» (64)، ايركوت (66)، ميگ (67)، «هلي‌كوپتر روسيه» - شركت تابعه «اوبورون‌پروم» وابسته به «روس‌ابورون‌اكسپورت» (73)، مجتمع موتورسازي شهر اوفا (75)، «كارخانه كشتي‌سازي شمالي» (79)، شركت «تجهيزات هوافضايي» (80)، دفتر طراحي دستگاه‌سازي تولا (90)، مجتمع موتورسازي «سالوت» مسكو (93)، «كارخانه كشتي‌سازي آدميرالتي» (98) و «كارخانه واگن‌سازي اورال» (99).

آنها همه با هم اسلحه و مهمات معادل 7.5 ميليارد دلار را فروختند در حالي كه فروش‌هاي شركت آمريكايي بويينگ كه در صدر اين ليست قرار دارد معادل 32.4 ميليارد (با احتساب كالاهاي غيرنظامي 61.5 ميليارد دلار) بود. حتي درآمد يك شركت United Technologies كه در پايان ليست ده شركت بزرگ آمريكايي قرار دارد. از همه شركت‌هاي دفاعي ما بيشتر است. با اين حال، روسيه از نظر تعداد شركتهاي عضو فهرست در مقام دوم بعد از ايالات متحده (40 شركت) قرار دارد. علت برتري شركت‌هاي آمريكايي اين است كه آنها بخش عمده محصولات خود را در بازار داخلي مي‌فروشند كه بزرگترين بازار جهان است. شركت‌هاي روسي عمدتاً از محل صادرات امرار معاش مي‌كنند ولو اينكه در سال‌هاي اخير دولت به خريدن جنگ‌افزار بيشتري پرداخته است.

در حال حاضر سهم سفارش دولتي داخلي در مجموعه سفارش‌هاي كمپاني‌هاي روسي برابر حدود 25% است ولي گرايش رشد اين ميزان به وضوح مشاهده مي‌شود. براي مثال، 40% درآمد شركت «آلماس-آنتي» از محل خريدهاي داخلي حاصل شده است. به علاوه، تعداد شركت‌هاي روسي رشد مي‌كند كه هم محصولات نظامي توليد مي‌كنند و هم محصولات غيرنظامي.

ادامه تشديد روابط بين روسيه و غرب به رشد بيشتر صنايع دفاعي روسيه كمك خواهد كرد. از جمله عوامل اين تشديد روابط مي توان به تعليق اجراي قرارداد نيروهاي متعارف در اروپا، استقرار پدافند ضد موشكي آمريكايي در اروپاي شرقي، اختلاف نظر بر سر كوزوو و سياست فعالانه انرژتيك روسيه اشاره كرد. غرب نگران فعاليت فزاينده «روس‌ابورون‌اكسپورت»، دلال دولتي تسليحات روسي در نقاط مختلف جهان است. اين سازمان در سال‌هاي اخير گستره صادرات را توسعه داده و وارد كشورهاي شمال آفريقا، خاور ميانه و آمريكا لاتين شده است. اين شركت ميدان را بر رقيبان خود تنگ كرده و با كسب 6.1 ميليارد دلار، مجموعه سفارش‌ها را به 30 ميليارد دلار افزايش داده است. گفتني است كه «روس‌ابورون‌اكسپورت» كه چيزي توليد نمي‌كند ولي هميشه در جدول اعتباري «ديفنس نيوز» حضور داشت، اين دفعه مسكوت شده است. ولي اگر اين شركت به كرپراسيون بزرگ تبديل شود، دوباره در همه جدول‌هاي بين المللي منعكس خواهد شد.

در سالهاي آينده وضعيت شركت‌هاي دفاعي روسي تحت تأثير عامل همكاري با كمپاني‌هاي غربي تغيير خواهد كرد. شركت‌هاي روسي ناگزير اين كار را مي‌كنند زيرا كيفيت سيستمهاي «حساس» تسليحاتي ساخت داخلي چندان بالا نيست. در سال گذشته حدود 1500 مورد نارضايتي خريداران از كيفيت اين سيستمها ثبت شده است.

طبق پيشبيني‌هاي مركز AST، در آينده نزديك رشد سريع توليد در شركت‌هاي «ايركوت» و «سوخوي» ادامه خواهد يافت. آنها به الجزاير، ونزوئلا، مالزي و هند مقادير قابل توجه هواپيماهاي جنگي Su-30MKS را خواهند فروخت. شركت «آلماس-آنتي» از محل فروش سيستمهاي موشكي ضدهوايي اس-300-2 به چين و سفارش داخلي، در يكي از مقام‌هاي بالا باقي خواهد ماند. شركت‌هايي كه براي نيروي زميني اسلحه توليد مي‌كنند نيز به موفقيت‌هاي قابل توجهي خواهند رسيد.

در نتيجه تشكيل هولدينگ‌هايي چون «كرپراسيون متحد هواپيماسازي و كرپراسيون متحد كشتي‌سازي، تعداد شركتهاي دفاعي روسيه كاهش يافته ولي حجم كلي درآمد آنها افزايش خواهد يافت.
ورمیا نووستی