ماهيگيري موفقيتآميز ولاديمير پوتين با بوش پدر و بوش پسر كه در جريان آن رئيس جمهور روسيه يك ماهي بزرگ صيد كرد، همچنان تحفههاي تبليغاتي جديدي به بار ميآورد. ملاقات رئيس جمهور آمريكا با سه مفتي جمهوريهاي شمال قفقاز اعلام شده است كه بايد ظرف سفر سه هفتگي خود به آمريكا با رهبران جمعيتهاي مسلمان محلي تبادل نظر به عمل آورده و از نيازهاي نمايندگان شمال قفقاز در آمريكا با خبر شوند.
حالا كه جرج بوش آمادگي خود را براي ملاقات با رهبران روحاني مسلمانان منطقهاي كه طي مدت زيادي به عنوان مسأله مشكل زا و محل فعاليتهاي غيرقانوني نيروهاي فدرال محسوب ميشد، معلوم ميشود كه موضوع حقوق بشر در چچن برطرف ميشود يا كنار گذاشته ميشود. به رسم محافل حاكم آمريكا، پذيرش از مفتيها در ويلاي خانواده بوش كه برابر با ملاقات در محيط خانواده است، به معني ابراز احترام ويژه است.
تنها نكته ناراحت كننده در اين زمينه اين است كه در ميان كساني كه دعوت شدند ولي به آمريكا سفر نكردند، سلطان ميرزايف امام چچن، نوربي يميژ امام آديغه و اسماعيل بردييف مفتي قرهچاي چركسيا و استاوروپل ذكر شدهاند.
طبق شايعات اثبات نشده، مفتيها قبل از سفر در دفتر رياست جمهوري روسيه و در وزارت امور خارجه ملاقاتهايي داشتند. ولي نمايندگان وزارت امور خارجه به «ترود» اطلاع دادند كه اين نهاد در تدارك سفر مفتيها شركت نكرد. سرويس مطبوعاتي عثمان اسحاقوف مفتي تاتارستان در جواب به خواهش ما مبني بر تفسير مختصر اين سفر، مؤدبانه اعلام كرد كه اين خواهش را بررسي خواهد كرد. از تماسهاي ما مي توان نتيجه گرفت كه دعوت مقامات آمريكايي ناگهاني بود ولي وقتيكه همه جنبههاي منفي و مثبت را سبك و سنگين كردند، به اين نتيجه رسيدند كه اين دعوت ناگهاني ولي خوشايند است. البته، معلوم است كه جرج بوش كه مشغول جنگ در عراق و افغانستان است، از اين طريق مايل است چهره «درست» دولت خود را در دست آمريكاييهاي مسلمان تثبيت كند.
آلكساندر شوميلين، مدير مركز مناقشات خاور ميانه، رئيس سارمان «رسانهها عليه تروريسم و افراط»:
- دعوت مفتيها به ويلاي بوش براي كرملين كاملاً ناگهاني بود. فكرميكنم كه اين يك اقدام تبليغاتي در چارچوب تلاشهاي دولت بوش براي ايجاد جو حسن تفاهم با مسلمانان است. يادآوري مي كنم كه وزارت خارجه آمريكا چندي پيش از تمام رياست كوزوو پذيرايي كرد. فكر ميكنم كه در اين ملاقات مسايل حل مناقشات حل خواهند شد ولي اين كار فقط از طريق همكاري با مسكو امكانپذير است. لذا بايد صبر كنيم و ببينيم چه ميشود.
گئورگي انگلگارد، كارشناس اسلام سياسي:
- پذيرايي در ويلاي بوش با سياست كلي ايالات متحده در جهت اصلاح چهره آمريكا در جهان اسلام و برقراري تماس با شخصيتهاي مهم مختلف ارتباط دارد. هدف اين كار، اصلاح اعتبار كشور است كه در نتيجه جنگ عراق آسيب ديده است. اين همچنين نمايش توجه به جمعيت مسلمان روسيه است. لازم به تذكر است كه اين اولين دعوت در تاريخ جديد روسيه است، تا كنون به كسي از مفتيهاي روسي چنين سفرهايي را پيشنهاد نكرده بودند. چرا فقط سه نفر رفتند و چند مفتي اين دعوت را قبول نكردند؟ مفتي چچن هميشه به ديدگاه رياست جمهوري توجه زيادي ميكند ولي از اظهارات آقاي قادروف و مقامات منطقهاي شمال قفقاز ميتوان نتيجه گرفت كه آنها ايالات متحده را مقصر گسترش افراط ديني و از جمله وهابيت در منطقه مي دانند.
روزنامه کار