روسيه كه تا كنون قرارداد نيروهاي متعارف در اروپا را با دقت تمام اجرا ميكرد، تعليق اين قرارداد و توافقات مربوطه را اعلام كرد. فرماني در اين مورد توسط ولاديمير پوتين رئيس جمهور فدراسيون روسيه امضا و روز دوشنبه تسليم دوماي كشوري شد. واكنش غرب سريع و شديد بود. كارشناسان ما به بررسي عواقب احتمالي خروج روسيه از قرارداد نيروهاي متعارف در اروپا پرداختند.
سرتيپ آلكساندر ولاديميروف، معاون رئيس هيأت كارشناسان نظامي:
- تعليق اجراي قرارداد نيروهاي متعارف در اروپا توسط روسيه، تصميم نيرومند راهبردی است. ما بدين وسيله به سراسر جهان و به خصوص به كشورهاي عضو ناتو نشان داديم كه آنها در بازيهاي سياسي خود فقط به شعارهاي توخالي و بحث بياساس درباره شفافيت و دمكراسي بسنده ميكنند ولي هيچ كاري واقعي انجام ندادند كه واقعاً صادقانه رفتار كنند. ولي روسيه نهايت تلاشهاي خود را به عمل آورده است كه نگرانيهاي اروپا را از فراواني تسليحات ما رفع كند. سرزمين روسيه نسبت به دوران شوروي كاهش يافته و نيروهاي مسلح ما دو برابر كمتر شده و بخش عمده ادوات زرهي قديمي به آهنپاره تبديل شده است. با اين وجود، فدراسيون روسيه در طول سالهاي اخير همه تعهدات بين المللي خود را اجرا ميكرد، از جمله بر اساس قرارداد نيروهاي متعارف در اروپا.
دولتهاي عضو ناتو و به خصوص كشورهايي كه پارلمانهاي آنها اين قرارداد را از تصويب نگذراندهاند، با يك صدا از اقدام رياست روسيه اظهار نگراني كردند. بيشتر از همه بريتانيا «نگران» است كه نقش سر دم آمريكا را بازي ميكند ولي سعي ميكند جلوتر از «حامل» خود بدود.
كسي از «شركاي» اروپايي تا آخرين لحظه اعتقاد نداشت كه روسيه به اين اقدام تن دهد. همه مانند سابق خيال ميكردند كه ما طي مدت طولاني با اين قرارداد سازش خواهيم كرد. ولي ولاديمير پوتين ابتدا از احتمال خروج روسيه از قرارداد هشدار داد و سپس اين تصميم را اتخاذ كرد و به غرب 120 روز داد تا در اين مورد فكر كند. فكر نمي كنم كه واكنش غرب از حدود فريادها و نالهها و اظهار نگراني اقمار مختلف آمريكا پا فراتر بگذارد.
همه بايد درك كنند كه روسيه طي 7 سال اخير به بركت طراحي راهبرد ملي درست موفق شده است خرابههاي باقي مانده از دوران يلتسين را پاكسازي كرده و به قدرت جديد خود آگاه شود. دولت ما نبايد به رها شدن از تعهدات غيرضروري ناشي از قرارداد نيروهاي متعارف در اروپا بسنده كند. بايد به تدريج و بدون عجله از قراردادها و توافقات تحقيرآميز ديگر از جمله در زمينه پدافند ضد موشكي و محدود كردن تسليحات استراتژيك-2 خارج شد.
بايد به همه نشان داد كه دوران شكست و فروپاشي كه با اسامي گورباچف، شواردنادزه، يلتسين و كازيرف ارتباط دارند، براي هميشه گذشته است. حق ماست كه عضو ائتلافهاي مشكوك نشويم و قراردادهايي را اجرا نكنيم كه معلوم نيست چه كسي امضا كرد. ما بايد از راهبرد امنيت خود پيروي كنيم. اميدوارم كه بزودي رياست كشور راهبرد بلندمدتي تا سال 2050 طراحي كند.
آلكسي موخين، مدير كل مركز اطلاعات سياسي:
روسيه در آستانه استقرار سيستم پدافند ضد موشكي ناتو در چك و لهستان دست خود را باز كرده است. مقامات روسيه نشان مي دهند كه حاضر نيستند در مواضع خود در قبال پدافند ضد موشكي، كوزوو، ايران و گسترش نفوذ ناتو به آسياي مركزي تجديد نظر كنند. اين يك نوع نمايش خط شديد سياست خارجي كشورمان است. معلوم است كه تصميم روسيه درباره قرارداد نيروهاي متعارف در اروپا نه شعاري بلكه سياسي است.
از سوي ديگر، در حال حاضر صنايع دفاعي روسيه در مرحله اصلاحات جدي قرار دارد و مبالغ قابل توجه بودجه دولتي را به خود جلب ميكند. كارخانههاي داخلي بيد كالاهايي را توليد كنند كه براي نوسازي تسليحات نيروهاي مسلح روسيه نيز به كار گرفته شود.
با توجه به اين تحولات، محدودياتي كه قرارداد نيروهاي متعارف در اروپا به كشور عضو تحميل ميكند، بيش از حد سنگين ميشود. ممكن است به همكاري بين كشورهاي عضو پيمان امنيت دستهجمعي و به خصوص روسيه و بلاروس تحرك جديدي بخشيده شود و از جمله زيربناي مشترك دفاعي در مرزهاي غربي روسيه تقويت شود.
لیتراتورنایا گازیتا