روز 17 جولاي ملاقات روساي جمهوري ايالات متحده و لهستان برگزار شد. آنها درباره محل استقرار پايگاه ضد موشكهاي سيستم آمريكايي پدافند ضد موشكي گفتگو كردند. جرج بوش طبق معمول به طور ثقيل و مبهم درباره اين موضوع گفت: «براي تمايل ما به فعاليت در راه صلح و امنيت، مظهري بهتر از سيستم پدافند ضد موشكي وجود ندارد. اين سيستم امنيت اروپا را در برابر پرتابهاي تكي موشكها توسط رژيمهاي مناطقي تأمين خواهد كرد كه رهبران آنها براي شيوه زندگي ما دلسوزي نمي كنند ولي آنجا روند ساخت سلاح هاي خطرناك کشتار دسته جمعي در جريان است».
رئيس جمهور لهستان با او موافقت كرد و گفت: «مسأله اين سپر حل شده است. اين سپر براي لهستان نعمت بزرگي خواهد بود». بعد از آن دو رئيس جمهور رفتند تا از پايگاههاي ضدموشكي «واندنبرگ» بازديد كنند.
قرار است تا سال 2012 همينگونه موشكها مستقر شوند. رسماً اعلام شده است كه در واندنبرگ فقط دو ضد موشك وجود دارند ولي از اين پايگاه مرتباً پرتابهاي آزمايشي انجام ميگيرند و لذا تعداد موشكها در نوسان است. سيستم پدافند ضد موشكي ايالات متحده همچنين شامل ايستگاههاي راداري در كاليفورنيا، جزاير آلئوت، بريتانيا و گروئنلند و در جزيره ژاپني «هونسيو» است. رادار آمريكايي «گلوبوس-2» كه جديداً در نروژ به بهرهبرداري رسيد، تماماً واحد شرايط پدافند ضد موشكي است و مي تواند به سيستم جهاني ضدموشكي ملحق شود. با توجه به اينكه اين رادار به هيچ وجه عليه ايران كار نميكند، آمريكاييها ترجيح مي دهند وجود آن را ذكر نكنند. علاوه بر آن در نزديكي جزيره «آداك» (آلئوت) يك رادار شناور SBX نصب شده است. اين رادار بر روي سكوي نفتي نصب شده و پايههاي آن به بستر دريا ميرود و اين رادار قادر است در برابر توفان مقاومت كند.
همچنين ايالات متحده از 16 ناو جنگي مجهز به سيستم «ايجيس» برخوردار است كه در اقيانوس آرام و درياي مديترانه عمليات گشتي انجام مي دهند. بايد سيستمهاي ضدموشكي زميني «پاتريوت» را هم ذكر كرد. اين سيستمهاي استراتژيكي نيستند و مخصوص مبارزه با موشكهاي برد كوتاه و متوسط هستند.
تا سال 2013 ساختار سيستم پدافند ضد موشكي آمريكا گسترش خواهد يافت. در پايگاه لهستاني 10 ضد موشك مستقر خواهند شد و در سه پايگاههاي واقع در خاك امريكا، 44 ضدموشك. سيستم اطلاعرساني به وسيله رادارهاي «بردي» (چك) و چهار رادار سيار SBX در اقيانوس آرام تكميل خواهند شد. برنامههاي توسعه سيستم پدافند ضد موشكي همچنين دربرگيرنده استقرار 100 عدد موشك SM-2 براي مبارزه با موشكهاي باليستيكي در قسمت متوسط مسير پرواز آن و چهار سيستم سيار THAAD (شبيه به سيستم ضدموشكي روسي اس-400) براي نابود كردن كلاهكهاي رزمي در قسمت پاياني پرواز است.
همچنين استقرار عناصر ديگر سيستم چند ردهاي پدافند ضد موشكي شروع خواهد شد. قرار است از سال جاري پرتاب موشكهاي نظارتي براي كنترل جهازهاي فضايي شروع شود. هدف اين ماهوارهها، تعيين هدف براي ضد موشكهاست. تا سال 2014 دسته ماهوارههاي داراي بازگرفت فراسرخ بايد برابر 5 عدد شود و در سال 2017 به 9 عدد برسد.
قرار است در سال 2008 آزمايشات زميني ضدموشك كينتيك شروع شود كه بايد تا سال 2017 به فضاي كيهاني منتقل شود. اين سلاح ماهوارهاي است كه با يك گلوله ضربتي مي تواند موشك يا كلاهك آن را نابود كند. براي سال 2009 اولين شليك از توپ ليزري از روي هواپيماي «بوئينگ-747-400» برنامهريزي شده است. اگر اين توپ بتواند موشك را در مرحله سرعتگيري از بين ببرد، وزارت دفاع آمريكا 7 بوئينگ حامل اين سيستم را خواهد خريد.
ليزرها، سيستمهاي فضايي و نشانهروي ماهوارهاي براي يك ايران زياده از حد است. اين كشور فناوريهاي موشكي سالهاي 1960 را توسعه ميدهد كه به بنبست خورده و نمي توانند به موفقيت برسند. ولي ميتوان از اين عناصر پدافند ضد موشكي عليه موشكهاي باليستيكي و ماهوارههاي روسيه و چين استفاده كرد.
نهاد نظامي آمريكا هميشه برنامههاي چندين ساله توسعه رستههاي نيروها و تسليحات را (تا سالهاي 2050-2030) طراحي ميكند. اين برنامهها اصلاح ميشوند ولي هيچ وقت كاملاً لغو نميشوند. خط راهبردي تأمين برتري فراگير آمريكا در جهان آينده هميشه رعايت ميشود. ولي سيستم ضدموشكي كه به عنوان عنصر كليدي امنيت كشور معرفي شده است، فقط براي مرحله نزديك برنامهريزي ميشود. با وجود اينكه كنگره آمريكا براي توسعه اين سيستم در سالهاي 2024-2006 حدود 250 ميليارد دلار در نظر گرفته است، هزينههاي مشخص فقط براي سالهاي 2017-2013 تعيين ميشوند. به نظر ميآيد كه كاخ سفيد نميخواهد قبل از موعد متحدان خود را ترسانده و اعتراضات جهانيان را تحريك كند.
مسير پرواز موشكها را بايد نه روي نقشه مسطح بلكه روي مدل كره زمين بررسي كرد. آنگاه معلوم خواهد شد كه موشك باليستيكي قارهپيما در صورت پرواز به سوي ايالات متحده، از روي آذربايجان، گرجستان، سوچي، درياي آزوف، اوكراين، بلاروس، شرق لهستان، گوشهاي از خاك سوئد و دانمارك، اقيانوس اطلس، كانادا و تا واشنگتن پرواز خواهد كرد. بنابراين، پايگاه ضدموشكي بايد در دانمارك يا در لهستان مستقر شود. در اين صورت فرصت كافي وجود دارد كه آغاز پرواز موشك و مسير پرواز كشف شود و ضد موشك براي برخورد با آن آماده شود. ولي اگر ضربه مفروض به ساحل شرقي ايالات متحده وارد شود، موشكهاي باليستيكي از طريق اروپاي مركزي و بريتانيا پرواز خواهند كرد. بعيد نيست كه بعد از مدتي در بريتانيا كه در راستاي سياست آمريكا حركت ميكند، نيز پايگاه ضدموشكها ايجاد شود.
موشك باليستيكي مي تواند از طريق درياي خزر، روسيه، قطب شمال و كانادا نيز پرواز كند. ولي با توجه به احتمال ضعيف توانايي ايران در ساخت اين موشكها، آمريكاييها قصد ندارد تا سال 2015 در ايالت داكوتاي شمالي پايگاهي براي مبارزه با پرواز موشكها در اين مسير بسازند.
سرعت همه موشكها تقريباً يكي است، لذا ضدموشك بايد از جلو به سوي موشك باليستيكي پرواز كند تا آن را منهدم كند زيرا نميتواند دنبال آن بيافتد و به آن برسد. لذا از پايگاه لهستاني نمي توان موشكهاي روسي را سرنگون كرد كه از طريق قطب شمال پرواز خواهند كرد. لذا اين عنصر پدافند ضد موشكي آمريكايي براي روسيه هيچ خطري ايجاد نمي كند. ولي دكتر ويتالي تسيمبال كارشناس نظامي اين سئوالات را مطرح ميكند: آيا ضد موشكهاي مستقر در لهستان ميتوانند موشكهاي روسي را سرنگون كنند كه در صورت بروز مناقشه به سوي بريتانيا پرتاب شوند؟ آيا مي توانند ماهوارهها را از بين ببرند؟ با توجه به اينكه ضد موشكها، مدل بازسازي شده موشكهاي«مينيتمن» هستند، آيا آنها با مجهز شدن به كلاهك هستهاي ميتوانند به سرزمين روسيه ضربه بزنند؟ آيا مي توان كلاهكها را عوض كرد؟
پروفسور تسيمبال پيشنهاد ميكند گروه بين المللي كارشناسان براي بررسي اين مسأله از نظر علمي و فني تشكيل شود. وي يادآور ميكند كه درزمان خود محاسبات محققان در مورد «زمستان هستهاي» سياستمداران را به هوش آورده بودند.
متأسفانه جواب همه سئوالاتي كه پروفسور عنوان كرد، بايد مثبت باشد. لذا ادعاهاي مبني بر اينكه قسمتهاي سيستم پدافند ضد موشكي آمريكا كه در نزديكي مرزهاي روسيه مستقر ميشوند، براي روسيه خطري ندارند، بياساس است. اين سيستم هر موقعي ميتواند از سيستم دفاعي به سيستم تهاجمي تبديل شود كه اين امر موازنه فعلي نيروها را بر هم ميزند. روسيه به منظور احياي اين موازنه مجبور خواهد شد توان بازدارندگي هستهاي خود را تقويت كرده و تأسيسات پدافند ضد موشكي آمريكايي در اروپا را نشانه رود.
نیزاویسیمایا گازیتا