بدين وسيله تلاش مشخصي براي تشكيل ائتلاف گازي تركمني-ايراني مشاهده مي‌شود كه با صادرات روسي به اروپا رقابت كرده و جوابگوي منافع بلندمدت ايالات متحده و اتحاديه اروپا خواهد بود.

در رابطه با اوپك گازي، سخن از هماهنگي سياست صادرات گاز مي‌رود كه در پاييز سال گذشته الجزاير، قطر و ونزوئلا در اين مورد به توافق رسيدند. از قرار معلوم‌، روسيه و بسياري از صادر كنندگان ديگر به اين ائتلاف ملحق نشدند. ايران فقط در زمينه رايزني‌ها درباره قيمتگذاري به اين توافق پيوست. ولي طبق اطلاعات موجود،‌ بعيد نيست كه ليبي، ايران، سودان، مالزي و بليوي عضو اين ائتلاف شوند.

ظاهراً براي اولين بار بعد از سالهاي طولاني، موافقت ايالات متحده و اتحاديه اروپا با رشد صادرات گاز به اروپا از ايران و از طريق ايران، دو هدف به هم بسته را دنبال مي‌كند يعني تشديد رقابت با گاز روسي در اروپا و جلوگيري از برقراري ارتباط ايران با دولتهاي راديكال صادر كننده گاز. گاز تركمني (از طريق ايران) . گاز ايران هم اكنون به ارمنستان و گرجستان صادر مي‌شود. توافقات درباره ترانزيت گاز تركمني از طريق ايران در پاييز سال گذشته در زمان حكومت نيازوف حاصل شده بود.

طبق برآوردهاي كارشناسان، در نتيجه صادرات گاز ايراني و تركمني به اروپا، تقاضاي گاز روسي در اين منطقه تا سالهاي 2011-2010 مي‌تواند به ميزان 17-15% كاهش يابد چنانچه روسيه قيمت صادراتي خود را پايين نياورد. جالب توجه است كه شركت‌هاي آمريكايي، اروپايي و ژاپني حدود 65% هزينه‌هاي ساخت خط لوله تركمني- ايراني را بر عهده خود خواهند گرفت.

البته، كارزار ضد ايراني در ايالات متحده مرتباً به خاطر اختلافات سياسي در داخل رايت آمريكا بروز مي‌كند. تا قبل از تثبيت نهايي اوضاع منطقه مي توان انتظار داشت كه مسيرهاي اساسي انتقال گاز از خاك روسيه بگذرند. ولي به طور نظر مي توان فرض كرد كه گاز ايراني و تركمني به خط لوله «آذربايجان –تركيه-بالكان» ريخته شود. فشار مشترك از طرف گاز آذربايجان، ايران و تركمنستان باعث خواهد شد كه تا سالهاي 2011-2010 تقاضاي گاز روسي حد اقل به ميزان 20% كاهش يابد. جالب توجه است كه اين «خط لوله مشترك» شاخه‌هايي به منطقه غربي شوروي سابق نيز خواهد داشت. ميانگين قيمت گاز تركمني، آذربايجاني و ايراني در اروپا از گاز روسي 25-15% پايين‌تر خواهد بود.

طبق اطلاعات موجود، يك ربع و شايد حتي يك سوم گاز تركمنستان كه طي يك سال توليد مي‌شود، از طريق روسيه صادر نخواهد شد. ازسرگيري قريب الوقوع مذاكرات با ايالات متحده، كشورهاي آسياي جنوبي، بريتانيا، فرانسه و ژاپن درباره شركت آنها در ساخت خط لوله تركمنستان-ايران – پاكستان – هند بر اين واقعيت گواهي دارد. ولي اين مذاكرات نبايد حتماً نتيجه مثبتي بدهد چرا كه كشورهاي منطقه مي‌فهمند كه سياست هماهنگي شده گازي به آنها سود بيشتري خواهد داد.
راسیسکایا گازیتا