پريماكوف اظهار داشت كه حكومت دوگانهاي كه اكنون ايجاد شده و غزه از كرانه باختري جدا شده است، بدون شك نتيجه اعمال حماس است كه بعضي ناظران اين كار را به عنوان كودتا تعبير ميكنند. ديگران مي گويند كه اين توطئه است. گروه سوم اعتقاد دارند كه اين نتيجه توسعه طبيعي اوضاع است. در هر حال، همه قبول دارند كه هر دو قسمت يعني نوار غزه و كرانه باختري رود اردن بايد دولت واحد فلسطيني را تشكيل دهند.
ايالات متحده و اسراييل سعي ميكنند شكاف بين حماس و فتح را هرچه عميقتر سازند. براي منزوي كردن حماس و ايجاد وضعيتي كاملاً متفاوت در كرانه باختري (كه پول معيني به آن اعطا ميشود)، اسراييل ماليات فلسطينيهايي را كه در اسراييل كار ميكنند، به كرانه باختري واگذار ميكند. سعي ميكنند غزه را به يك منطقه مطرود تبديل كنند. پريماكوف اين سياست خفه كردن حماس بسيار خطرناك مي داند. در اين صورت عناصر افراطي ميتوانند در غزه تقويت شوند.
به عقيده پريماكوف، روسيه ميتواند و بايد هر تصميمي را قبول كند كه ملت فلسطين و اسراييل اتخاذ كنند. هر توافق آنها براي روسيه قابل قبول خواهد بود.
پريماكوف «مرگ» گروه چهارگانه خاور ميانه را نمي خواهد. وي يادآوري ميكند كه اين گروه زماني تشكيل شد كه نقش انحصاري ايالات متحده به عنوانت ميانجي در مناقشه اعراب و اسراييل به بنبست رسيده بود. از سوي ديگر، گروه چهارگانه نبايد فقط نقش انفرادي ايالات متحده را «همراهي» كند. اين گروه بايد نقش خود را بازي كند، و به دعوت از طرفين مناقشه به گفتگو با همديگر بسنده نكند. مهارت عالي آن در آن است كه راه حل سازشآميزي با شركت نمايندگان طرفين مناقشه و كشورهاي عرب طراحي كند. بايد طرفين را به پذيرش تصميم هماهنگ شده وادار كرد.
ولي اكنون نقش گروه چهارگانه از زمان تشكيل آن ضعيفتر شده است. به عقيده پريماكوف، توني بلر كه به مقام نماينده گروه در خاورميانه منصوب شد، نميتواند نقش «رهبر اركستر» را بازي كند. او خطي را دنبال خواهد كرد كه در مجموع با ايالات متحده هماهنگ شده است.
پريماكوف در مورد احتمال ورود نيروهاي حافظ صلح به منطقه گفت كه در مجموع دو نوع فعاليت نيروهاي حافظ صلح وجود دارد. نقش اول تحميل صلح است و نقش دوم جدا كردن طرفين درگيري و جلوگيري از خونريزي است. اگر نيروهاي حافظ صلح وارد منطقه شوند، مي توانند در مرز منطقه غزه يا در مرز اسراييل مستقر شده و از درگيريها جلوگيري كنند. ولي پريماكوف اين كار را راه حل مسأله محسوب نميكند. وي تأكيد ميكند كه در مرحله كنوني توسعه مناقشه خاورميانه، ورود نيروهاي حافظ صلح، وسيلهاي براي تعديل اوضاع نيست.
پريماكوف ضمن اشاره به اوضاع عراق خاطرنشان كرد كه هرج و مرج و جنگ مذهبي-مدني، نتيجه عمليات آمريكايي 4 سال پيش شده است. عراق در آستانه فروپاشي سرزميني قرار دارد. هر روز گزارشهايي درباره كشته شدن مردم غير مسلح واصل ميشوند. القاعده در اين موضع نفوذ زيادي دارد زيرا عراق به تكيهگاه اصلي فعاليت آن تبديل شده است. اينها نتايج عمليات جنگي ناسنجيده ايالات متحده در عراق و فعاليت غيرمعقولانه آمريكا در اين كشور است كه همچنان ادامه دارد.
جرج بوش اعلام كرد كه «راهبرد جديدي» معرفي ميشود و اينكه در ماه سپتامبر گزارش فرمانده نيروهاي آمريكايي در عراق درباره تحول اصلي در اوضاع و پيشنهادها براي آينده منتشر خواهد شد. راهبرد نظامي جديد شامل اعزام نيروهاي مكمل به عراق و توسعه فعاليت آنها در بغداد و در شهرستانهاست. ولي اين تلاش براي حل مسأله عراق از طريق فشار نظامي فزاينده، نتيجه نداده است كه رشد تلفات آمريكايي در اين كشور مصداق اين ادعاست.
بعد از آن چه خواهد شد؟ پريماكوف به پيشنهاد اخير نوري المالكي نخست وزير عراق توجه جلب كرد كه بايد با سوريه و ايران گفتگو كرد تا اين كشورها در روند تنظيم اوضاع عراق شركت كنند. نكته دوم اين است كه دولت آمريكا از اعلام مدت مشخص خروج نيروهاي خود از عراق خودداري ميكند. جرج بوش معتقد است كه اين امر به معني شكست خواهد بود. ولي پريماكوف معتقد است كه اين يك نوع تاكتيك است كه به تثبيت اوضاع كمك خواهد كرد.
پريماكوف ضمن اشاره به روابط روسيه با حماس خاطرنشان كرد كه روسيه در مرحله بعد از پيروزي حماس در انتخابات پارلماني در فلسطين، درست رفتار كرده بود. هدف اين بود كه موضعگيري حماس تكامل يابد. در صورت ادامه اين تكامل ميشد از انفجار افراطي در غزه جلوگيري كرد. اگر زمان طولاني تغييرات در نقطه نظرات سازمان آزاديبخش فلسطين و ياسر عرفات را به خاطر آوريم، متوجه ميشويم ك در رفتار با حماس هم ميشد بيشتر صبر كرد. به عقيده پريماكوف، اسراييل مواضع سازشناپذيري اتخاذ كرد كه مانع از اين تكامل مثبت شد.
پريماكوف در جواب به يك سئوال درباره سازمان همکاري شانگهاي، تأكيد كرد كه تشكيل اين سازمان، كار بسيار مهمي است. در حال حاضر اتحاديههاي غيرنظامي در جهان تشكيل مي شوند كه واقعاً غيرنظامي هستند. اشكال هندسي سياسي با اضلاع مختلف شكل ميگيرند. كشورهاي بسيار بانفوذي در اين سازمانها شركت ميكنند. سازمان همکاري شانگهاي، يكي از اين سازمانهاست.
اين كشورها اوضاع قسمت مشخص جهان را ثبات ميبخشند. ولي بعدي است كه از اين سازمان بتوانند براي مقابله با برنامههاي آمريكايي استقرار بخشهايي از سيستم پدافند ضد موشكي آمريكايي در اروپاي شرقي استفاده كنند. اعضاي سازمان بيشتر درباره ثبات در منطقه خود صحبت ميكنند. از اين نظر منطقي خواهد بود چنانچه سازمان از پيشنهادهاي اخير ولاديمير پوتين مبني بر استفاده مشترك از رادار گابالا در آذربايجان و رادار در حال ساخت در نزديكي آرماوير پشتيباني كند.
پريماكوف در مورد مسايل انرژتيك گفت كه روسيه قصد ندارد ميدان را بر صادرات كشورهاي ديگر تنگ كند و نفت خود را به جاي آن عرضه كند. ولي روسيه يكي از بزرگترين صادركنندگان نفت است كه سياست آن در زمينه نفت و ساخت خطوط لوله اهميت زيادي دارد. روسيه به صادرات ثابت نفت خود علاقهمند است و مي خواهد كه اين نفت به قيمتهاي جهاني فروخته شود. اين امر با منافع توليد كنندگان نفت خاور ميانه مغايرت ندارد.
راسیسکایا گازیتا