در بحث ضد موشكي مسكو و واشنگتن دو نكته كاملاً واضح و بديهي وجود دارند. نكته اول اين است كه پيشنهادهاي ولاديمير پوتين مبني بر استفاده مشترك از رادار گابالا و از رادار در حال ساخت در نزديكي شهر آرماوير و احياي انديشه ايجاد مراكز تبادل اطلاعات درباره پرتابهاي موشكها در مسكو و ساخت چنين مركزي در بلژيك، نميتوانند براي ايالات متحده جاي برنامههاي استقرار عناصر پدافند ضد موشكي در لهستان و چك را بگيرند. اين همان است كه به همسايهاي كه مي خواهد براي شكار تفنگ بخرد، دوربين تقديم كنيد.
نكته دوم اين است كه رادار در چك و ده ضد موشك در لهستان براي توان بازدارندگي هستهاي روسيه كوچكترين خطري ايجاد نمي كنند. رياست روسيه بارها اين موضوع را اعلام كرده است. حتي اگر چند پايگاه پدافند ضد موشكي در اروپا ايجاد شوند، اوضاع تغيير نخواهد كرد چرا كه موشكهاي روسي به سيستمهاي موثر رد شدن از سيستمهاي ضد موشكي مجهز هستند.
در اين شرايط اولتيماتومي چون «اگر شما در اروپاي شرقي پدافند ضد موشكي مستقر نكنيد، ما در منطقه كالينينگراد موشك نصب نميكنيم»، نابجا به نظر ميرسد. تهديد با خروج از قرارداد در باره موشكهاي برد كوتاه و متوسط و نشانه رفتن تأسيسات در اروپا از آن بدتر است. اين تهديدات، بهترين راه براي تحريك روحيات ضدروسي در اروپا است كه هر كشور اروپايي، ايالات متحده را متقاعد كند كه آنجا سيستمهاي ضد موشكي خود را مستقر كند.
از سوي ديگر، پافشاري عجيب واشنگتن بر ايجاد پايگاه پدافند ضد موشكي استراتژيكي در لهستان و چك (در حالي كه اين سيستم هنوز تا آخر مورد آزمايش قرار نگرفته است)، نشان ميدهد كه دولت فعلي سعي ميكند اين روند را بازگشتناپذير بسازد تا دولتهاي بعدي كاخ سفيد نتوانند از اجراي آن خودداري كنند. بنا بر اين، كاري كه دونالد رامسفلد، مبتكر اصلي طراحي و استقرار سيستم استراتژيكي پدافند ضد موشكي براي پيشبرد منافع كمپانيهاي صنايع نظامي بود، همچنان توسعه مييابد. البته، قانونگذاران با كاهش بودجه اين برنامه، اجراي آن را كند كردهاند.
اعتراضات مسكو مي توانند چند علت واقعي داشته باشند. اولاً، براي واشنگتن عرف شده است كه بر خلاف بيانيه مشاركت راهبردي سال 2002 به طور يكجانبه همه تصميمات استراتژيكي بگيرد. ثانياً، سيستم پدافند ضد موشكي ايالات متحده، سيستم بازي است كه در آينده ميتواند از طريق استقرار سلاحهاي ضد موشكي ليزري هوايي و فضايي توسعه يابد. اگر طرفين مانند سابق در حالت بازدارندگي متقابل هستهاي باقي بمانند (كه در شرايط جديد معني ندارد)، خطر براي توان هستهاي روسيه افزايش خواهد يافت.
در اين شرايط به جاي تشديد احساسات ضد موشكي بايد به سازشهاي معقولانه تن داد. ايالات متحده ميتواند با علاقه بيش از حدي پيشنهادهاي روسيه درباره استفاده مشترك از دو رادار جنوبي و مراكز اخطار از پرتاب موشكهاي باليستيكي را قبول كند و حتي توسعه دهد. و نبايد با لجاجت تمام تكرار كند كه پايگاههاي سيستم پدافند ضد موشكي در لهستان و چك در هر حال در زمان اعلام شده ساخته خواهند شد.
با اجراي پيشنهادهاي مسكو ميتوان نظارت دائمي و مطمئن بر پرتابهاي آزمايشي موشكهاي نه تنها ايران بلكه تمام منطقه بيثبات جنوبي را برقرار كرد. مي توان از قبل تهديدات موشكي را پيشبيني كرده و اقدامات متقابل ضروري را اتخاذ كرد كه از سيستم ضد موشكي فعلي كارآيي بيشتري خواهند داشت. از قرار معلوم، منهدم كردن موشكها در سكوهاي پرتاب، بهترين راه پدافند ضد موشكي است. ويليام پري وزير سابق دفاع ايالات متحده و تحليلگر عاقل و معتدل آمريكايي در زمان پرتاب موشكهاي كره شمالي در سال گذشته همين راه را پيشنهاد كرده بود.
مسكو نبايد در تبليغات خود به زبان اولتيماتوم متوسل شود و راه حلهايي پيشنهاد كند كه قطعاً توسط واشنگتن قبول نخواهند شد.
نیزاویسیمایا گازیتا