به گزارش خبرگزاري ايرنا و رسانه هاي گروهي گرجستان، لوان آساتياني سفير گرجستان در جمهوري اسلامي ايران اعلام كرد كه تجار ايراني حاضرند در اقتصاد گرجستان 1 ميليارد دلار سرمايه‌گذاري بكنند. به گفته سفير، طرفين مشغول مذاكرات درباره ايجاد رژيم كامله الوداد در زمينه حمل و نقل است. براي گرجستان بازار ايران كه كشور بزرگي با جمعيت 70 ميليوني است، جالب است. ايرنا ضمن اشاره به گسترش روابط گرجي-ايراني، همچنين ديدار رسمي سال 2004 ميخاييل ساهاكاشويلي از تهران، برگزاري جلسه كميسيون مشترك اقتصادي در سال 2005 و مجمع بازرگاني با شركت شركت‌هاي گرجي و ايراني در تفليس در نوامبر سال 2006 را ذكر كرده است.

استاندارد دوگانه ايالات متحده

برنامه‌هاي تهران باعث نگراني واشنگتن شدند. ولي تا كنون فقط ارمنستان هدف انتقادات آمريكا قرار گرفت زيرا گرجستان به طور محكم توسط آمريكا كنترل مي شود. انتوني گادفري كاردار سفارت آمريكا در ارمنستان مراتب نگراني آمريكا را به دولت ارمنستان ابراز كرده و يادآوري كرد كه شوراي امنيت سازمان ملل متحد دو قطعنامه ناظر بر كاهش معاملات و سرمايه‌گذاري در ايران را صادر كرد. وي افزود كه ايالات متحده از آن اعمال مقامات ارمنستان حمايت مي‌كند كه آنها از قبل جامعه جهاني را از پروژه‌هاي مشترك با ايران از جمله در بخش انرژتيك مطلع مي كنند. اين انتقادات از سوي ايالات متحده مورد توجه ايروان قرار گرفت. واردان اوسكانيان وزير امور خارجه ارمنستان اظهار داشت: «روابط ارمنستان با همه كشورها شفاف است و چيزي ندارد كه باعث نگراني شود».

به عقيده واهان اوانيسيان معاون رئيس پارلمان ارمنستان، مي‌توان بيانات واشنگتن را به عنوان اشاره به «احتمال سهل‌انگاري» تلقي كرد. وي گفت: «ارمنستان عضو قرارداد عدم گسترش سلاح هاي هسته اي (NPT) بوده و هيچ وقت در زمينه واگذاري اسلحه در مناقشات يا امور داخلي كشورهاي ديگر مداخله نكرده است. در اين زمينه ارمنستان در برابر هر گونه انتقادات و كنايه‌ها مصونيت دارد». وي افزود كه تقصير ايران نيز به اثبات نرسيده است. وي در جريان كنفرانس خبري خود تأكيد كرد كه ارمنستان كشور مستقلي است كه مي تواند سياست خارجي خود را تعيين كند.

در ايروان شايعاتي پخش شده است كه اين اقدام انتوني گادفري دليل شخصي دارد. وي نسبت به قتل عام ارامنه توسط تركيه ابراز شك كرده و حالا لابي نيرومند ارمني در ايالات متحده با انتصاب وي به مقام سفير آمريكا در ارمنستان مخالفت مي‌ورزد. ولي كارشناسان علوم سياسي اين تعبير را درست نمي دانند و معتقدند كه واشنگتن فقط سعي مي‌كند حمايت بين المللي از سياست خود نسبت به ايران را گسترش دهد. در عين حال ايالات متحده درك مي‌كند كه روابط اقتصادي با تهران براي ايروان اهميت حياتي دارد. لذا اظهارات گادفري بايد به عنوان ابراز آرزو و نه فشار تلقي شود.

توسعه سريع روابط بين ايروان و تهران، واشنگتن را خوشحال نمي كند. قرار است در ماه جولاي جلسه كميسيون مشترك ارمني-ايراني تشكيل شود كه ممكن است در جريان آن موافقتنامه‌اي درباره رژيم تجارت آزاد به امضا رسيده و مسايل همكاري در زمينه پتروشيمي و ساخت نيروگاه‌هاي برق آبي مورد بحث و بررسي قرار گيرند. با وجود اين برنامه‌هاي گسترده، كارشناسان ارمني نسبت به حجم اعلام شده سرمايه‌گذاري‌هاي ايران ابراز شك مي‌كنند. براي مثال، ادوارد آقاجانوف كارشناس امور اقتصادي ايروان گفت كه در اقتصاد ارمنستان بخش‌هاي سرمايه‌پذير كافي باقي نمانده‌اند تا بتوان آنجا 1 ميليارد دلار سرمايه‌گذاري كرد.

ولي انديشه ساخت يك پالايشگاه و توسعه انواع جديد انرژي (در سال 2005 در ارمنستان اولين نيروگاه بادي راه‌اندازي شد كه هزينه‌هاي 3.5 ميليوني آن توسط ايران تأمين شد) بيشتر مقرون به حقيقت است. برنامه‌هاي ساخت خطوط لوله و نيروگاه‌هاي برق آبي در رود ارس كه قطعاً پروژه‌هاي دولتي خواهند شد، مي توانند امكان جلب سرمايه‌گذاري‌هاي قابل توجه ايران را فراهم كنند.

گيا خوخاشويلي كارشناس اقتصادي تفليس اظهار داشت كه ايران در گرجستان براي فعاليت امكانات بيشتري دارد تا در ارمنستان. ولي تهران به بخش‌هاي راهبردي اقتصادي دسترسي پيدا نخواهد كرد زيرا تفليس در حال حاضر گرايش آشكار غربي دارد. لذا تجار ايراني مي‌توانند به خريد دارايي غير منقول بپردازند، در بخش گردشگري و صنايع سبك سرمايه‌گذاري كنند. به گفته اين كارشناس، سرمايه ايراني بوي سياست مي دهد كه مقامات گرجي بايد در اين زمينه احتياط هرچه بيشتري به خرج دهند.

پاهاتا زاكارشويلي رئيس مركز توسعه و همكاري تفليس معتقد است كه در پرتو بعضي تماس‌هاي زمان اخير بين واشنگتن و تهران، «قسمت گرجي» برنامه ايران را ميتوان به عنوان «كاغذ تورنسلي» تلقي كرد: «بعيد است كه گرجستان بدون تاييد آمريكا سرمايه ايراني را قبول كند. ولي اگر اين سرمايه‌گذاري صورت بگيرد، اين امر به معني كاهش فشار آمريكا بر ايران و جايز كردن فعاليت آن در منطقه خواهد بود. ولي اگر تفليس با وجود كمبود دائمي پول بالاخره پيشنهادهاي تهران را رد كند، معلوم خواهد شد كه ايران مايل است از توان اقتصادي خود براي تبديل شدن به بازيگر مهم منطقه‌اي و تغيير اوضاع پيرامون خود از طريق متحدان نزديك ايالات متحده استفاده كند».

در عين حال، مقامات رسمي ارمنستان اعلام كردند كه هنوز پيشنهادهاي رسمي ايران درباره سرمايه‌گذاري دريافت نشده است و بايد صبر كرد تا در ماه آينده جلسه كميسيون مشترك اقتصادي دو كشور تشكيل شود.
روزنامه «نزاويسيمايا گازتا»