اوضاع قبل از اجلاس از نظر روابط روسيه با ايالات متحده و بعضي كشورهاي غرب چندان مناسب نبود. تمايل ايالات متحده به استقرار عناصري از پدافند ضد موشكي ملي آمريكا در اروپاي شرقي در نزديكي مرزهاي روسيه، يكي از علل تشديد روابط با آمريكا بوده است. حملات تبليغاتي به اوضاع داخلي روسيه نيز شدت يافته بود. توني بلر نخست وزير بريتانيا كه بزودي مقام خود را ترك مي‌كند، در آستانه اجلاس گروه 8 در پارلماني اظهار داشت:‌ «اگر روسيه شريك ارزش‌هاي مشترك با اروپا نشود، اروپايي ها فعاليت اقتصادي خود را در روسيه هر چه بيشتر كاهش خواهند داد». مجله «اشپيگل» چاپ آلمان در آستانه افتتاح اجلاس نوشته بود: «خطر آن مي‌رود كه در هايليگن‌دام رويارويي بين جرج بوش و رئيس جمهور روسيه حالت باز و آشكار پيدا كند». روزنامه «تايمز» چاپ لندن اظهار عقيده كرد كه اين رويارويي باب طبع همه كشورهاست زيرا «توجه عمومي را از بي‌احترامي آمريكا به اروپا در زمينه آب و هوا و از اشتباهات ژئوپلتيكي بوش منحرف مي‌كند. اين امر به آنگلا مركل و توني بلر كمك مي‌كند شكست ديپلماسي آتلانتيك خود را پنهان كنند و به نيكولا ساركوزي امكان اتخاذ مواضع شديد بدون غلتيدن به ورطه ضديت با آمريكا را مي دهد».

ولي در نتيجه چه شد؟ مي توان به اين نتيجه رسيد كه رئيس جمهور روسيه اوضاع را اصولاً تغيير داد و نه تنها تمايل روسيه به صلح، ثبات و جدايي از رويارويي را به نمايش گذاشت بلكه از نظر فكري هم حريفان خود را مغلوب كرد. وي در گفتگو با بوش ناگهان انديشه استفاده مشترك از ايستگاه راداري «داريال» (قبله) را مطرح كرد كه تمام منطقه مورد سوءظن آمريكا را پوشانده و اصولاً مي تواند از اروپا در برابر ضربه مفروض موشكي ايران امن كند. اگر ايالات متحده واقعاً همين هدف را دنبال مي‌كند‌. بايد ابتكار رئيس جمهور روسيه را جداً‌ مورد بحث و گفتگو قرار دهد.

ولاديمير پوتين همزمان پيشنهاد كرد ضد موشكها در كشورهاي خاور ميانه مانند تركيه (عضو ناتو) و عراق مستقر شوند. از قرار معلوم، موشك در مرحله سرعت گرفتن از همه بيشتر آسيب‌پذير است. لذا سيستم پدافند ضد موشكي به محل پرتاب موشك هرچه نزديك‌تر باشد، احتمال بيشتري مي‌رود كه موشك پرتاب شده سرنگون شود. پوتين ضمن طرح پيشنهاد خود بر چند نكته تأكيد كرد: اولاً، آذربايجان حاضر است به استفاده مشترك از رادار مذكور رضايت بدهد. ثانياً، در اين زمينه هيچ عجله‌اي نيست زيرا طبق اطلاعات موجود، ايران فقط تا 5-3 سال آينده ميتواند به توليد و استقرار موشك‌هاي برد بلند دست بزند. ثالثاً، با توجه به مطمئن بودن سيستم ضد موشكي، ايالات متحده به استقرار گروه‌هاي ضربتي ماهواره‌اي در فضاي كيهاني احتياجي نخواهد داشت. بديهي است كه استقرار اين سيستم‌ها براي استفاده صلح‌آميز از فضاي كيهاني و امنيت بين المللي نتيجه بس منفي خواهد داشت.

رابعاً، در صورت پذيرش پيشنهاد ولاديمير پوتين، خطر افتادن پاره‌هاي موشكهاي سرنگون شده بر روي سرزمين كشورهاي اروپايي و از جمله روسيه برطرف خواهد شد. فراموش نشود كه اگر موشك حامل كلاهك هسته‌اي باشد، ريزش پاره‌هاي آن بر خاك اروپا نيز فاجعه ايجاد خواهد كرد. خامساً، رئيس جمهور روسيه پيشنهاد كرد كه پروژه پدافند ضد موشكي چند جانبه شود و كشورهاي ذيعلاقه اروپايي نيز در آن شركت كنند.

معلوم است كه مشكل بتوان بدون تأمل چنين پيشنهادي را رد كرد. ايالات متحده بعد از تجزيه و تحليل جدي اين موضوع نيز نمي تواند پيشنهاد روسيه را ناديده بگيرد. رئيس جمهور آمريكا ابتكار جديد روسيه را سازنده خواند در حالي كه ولاديمير پوتين تأكيد كد كه طرفين در جريان رايزني‌هاي دوجانبه درباره اين پيشنهاد نبايد به اقدامات يكجانبه دست بزنند.

به نظر مي‌آيد كه حركت درخشان ولاديمير پوتين بر تمام جو اجلاس گروه 8 اثر مثبتي گذاشته و موجب موفقيت آن شد. مسأله اساسي دستور روز يعني صدور قطعنامه درباره حفاظت از آب و هوا به رده دوم منتقل نشد. توافق شد كه همه مفاد پروتكل كيوتو رعايت شود و در چارچوب سازمان ملل بررسي بيشتر آن با شركت همه شركاي ذيعلاقه و از جمله ايالات متحده، برگزار شود. از قرار معلوم، ايالات متحده فعلاً از تصويب اين پروتكل خودداري مي‌كند.

در مجموع، ساختاري چون «گروه 8 بزرگ» مطابق با هدف خود فعاليت مي‌كند و وجود آن موجه به نظر مي‌آيد. رؤساي چين، هند، برزيل، مكزيك و بعضي كشورهاي آفريقا به طور ثمربخش در اجلاس اخير آن شركت كردند. آيا مسأله گسترش گروه 8 مطرح خواهد شد؟ خود زندگي بايد جواب اين سئوال را دهد. ملاقات‌هاي دوجانبه ولاديمير پوتين با همتايان وي به همين اندازه مهمبودند. ملاقات با نيكلا ساركوزي بايد به اين فرضيه رايج پايان دهد كه رئيس جمهور جديد فرانسه مايل است روابط با روسيه را به سمت تيرگي بكشاند. وي از جمله گفت كه كارشناسان نظامي روسيه و فرانسه بايد پيشنهاد ولاديمير پوتين درباره پدافند ضد موشكي را مورد بحث و بررسي قرار دهند. ولي كنفرانس كاري اطاق بازرگاني روسي-بريتانيايي كه در لندن برگزارشد، به اظهارات بلر درباره فرار سرمايه اروپايي از روسيه پاسخ داد. لورد كرومول مدير عامل اطاق بازرگاني اظهار داشت كه «همكاري اقتصادي بين دو كشورمان به خوبي توسعه مي‌يابد ولي راه‌هاي تجار و سياستمداران از هم جداست».
هفته‌نامه «اخبار مسكو»، 15 ژوئن 2007، نوشته يوگني پريماكوف