|
نگاه تاریخی به روابط چند جانبه ی روسها با دولت های عربی در زمان شوروی
کمونیسم و روسیه ی کنونی، تاثیرات استراتژیک این تعاملات بر روابط روسیه و
ایران را تا حدودی مشخص می سازد.
تاریخ روابط دو کشور روسیه و عربستان در زمانی که مقابله شدیدی بین دو نظام
یعنی سوسیالیسم و کاپیتالیسم وجود داشت نمونه بود. شوروی اولین کشوری بود
که عربستان سعودی که در سال 1926 توسط "ابن سعود" تاسیس شد را به رسمیت
شناخت. این گام مقامات شوروی به این دلیل بود که عملکرد ابن سعود برای
ایجاد دولت مرکزی از سوی مسکو به عنوان تلاشی بر علیه سیاست بریتانیا در
منطقه ارزیابی شد. اما روابط بین دوکشور به علت دلایل ایدئولوژیکی نتوانست
که توسعه یابد. چرا که برای عربستان ایدئولوژی کمونیستی شوروی سابق غیر
قابل قبول بود و مقامات شوروی هم نمی توانستند دولت عربستان را که بر پایه
اسلام تکیه داشت درک کنند. بعد از حادثه 11 سپتامبر سال 2001 در آمریکا
اوضاع تغییر پیدا کرد. مسکو و ریاض درک کردند که آنها منافع ، روش و ترس
مشترکی به خاطر آنچه که در دنیا و منطقه خاور نزدیک اتفاق می افتد دارند.
مدارا و مدیریت منطقه خاور میانه حول محور انرژی و مقابله با تروریسم را می
توان به عنوان فاکتورهای اصلی در هم پیمانی دو کشور بر شمرد.
در ماه سپتامبر 2003 "عبدالله بن عبدالعزیز" ولیعهد عربستان سعودی به مسکو
سفر نمود. این دیدار چشمگیرترین رویداد در روابط روسیه-عربستان سعودی بود.
مشکلات بسیاری که برای هر دو طرف از اهمیت برخوردار بودند، مورد بررسی قرار
گرفتند. رئیس جمهور روسیه در سخنان پایانی خود با ولیعهد عربستان، سطح
بالای صداقت بهنگام بررسی مسائل دو جانبه و بین المللی در دستور کار روز را
خاطر نشان ساخته و تاکید نمود که این دیدار تلنگری قوی برای توسعه روابط
دوجانبه است. همچنین این دیدار گام مهمی در راه تحکیم روابط متقابل روسیه
با جهان اسلام بود، چرا که در عربستان سعودی دو مکان مقدس اسلامی وجود دارد
و پیشنهاد روسیه درباره توسعه روابط با جهان اسلام با حمایت روبرو شد.
عربستان سعودی و بسیاری دیگر از کشورهای عربی-اسلامی منطقه به طور مداوم
بدین می اندیشیدند که چنین گامی سبب تحکیم نفوذ جهان اسلام در کل، همبستگی
و بالارفتن پرستیژ سازمان کنفرانس اسلامی می شود. بطور قطع نقش سلطنت
عربستان سعودی در این که روسیه به روند کار این سازمان پیوست، بسیار چشمگیر
است. بی دلیل نبود که در ماه جولای 2005 رئیس جمهور روسیه پیامی حاکی از
سپاسگزاری را برای پادشاه عربستان سعودی ارسال نمود.
|
|
نکته ای که مقامات کشورهای عربی و
مسیولین روسیه به طور رسمی به آن اشاره ای
ندارند،ترس از افزایش قدرت ایران در منطقه است.ترس مشترکی که در لفافه های
دیپلماتیک بین دو کشور به آن اشاره می شود. ایران زخمی، "ایران مشترک" روس
ها و کشور های عربی می باشد.همسویی با امریکا در نشست های شورای امنیت از
سوی روسیه و هم پیمانی در موضوعات انرژتیک و صلح اعراب و اسراییل از سوی
کشور های عربی با امریکا، اهرم های فشاری است که از سوی همسایگان جنوبی
ایران یعنی کشور های عربی منطقه و همسایه ی شمالی ایرن - روسیه ،ائتلاف
فشار علیه ایران را ساخته و تقویت می کند. این ائتلاف هدف حذف ایران به
عنوان مهمترین بازیگر منطقه را دنبال می کند.
تشدید تعاملات تجاری روسیه با کشور های عربی ماه های اخیر بیانگیر تقویت
همکاری های چند جانبه میان روسیه و کشور های عربی می باشد.گفتنی است،
اسلامبیک آسلاخانوف مشاور پوتین که به همسویی با ایران در بین مقامات
کرملین مشهور است،در اظهارات اخیر خود اظهار نگرانی نسبت ساخت بمب اتمی از
سوی ایران نموده است و حتی
امکان حمله نظامی امریکا به ایران را نیز پیش بینی
کرده است.
مفسر روسیران |
