از گفتگوي کندوليزا رايس در هواپيما با روزنامهنگاران همراه معلوم شده بود كه او مايل است لحن خود را نسبت به سخنراني در برابر سناتورها (پنجشنبه گذشته) ملايمتر سازد. او توضيح داد كه روابط بين آمريكا و روسيه آنقدر بد نيست كه گاهي به نظر ميآيد و نيز با كاربرد اصلاح «جنگ سرد» مخالفت ورزيد.
اين تغيير لحن ناشي از آن بود كه رايس بايستي در مسكو نه تنها بحث كند بلكه در مورد بعضي مسايل مهم به توافق برسد. اولاً، رايس ميخواست كرملين را متقاعد كند قطعنامه شوراي امنيت سازمان ملل متحد درباره استقلال كوزوو را وتو نكند. ثانياً، بايستي يك بار ديگر ثابت كند كه سيستم پدافند ضد موشكي در لهستان و چك عليه منافع روسيه ساخته نميشود
رايس همچنين ميخواست براي مقامات روسيه توضيح دهد كه مسكو نبايد از قرارداد نيروهاي متعارف در اروپا خارج شود زيرا ايالات متحده مي خواهد اين قرارداد را تصويب كند ولي تا زماني كه روسيه نظاميان خود را از منطقه دنستر، آبخازستان و آستياي جنوبي خارج نكند، نمي تواند اين كار را بكند.
سرگئي ايوانوف معاون اول نخست وزير روسيه اولين طرف گفتگوي رايس در مسكو بود. به علت پيچيده بودن مذاكرات، اين ملاقات همانند همه ملاقاتهاي بعدي غير علني بود. حتي ملاقات با مطبوعات و عكس گرفتن مشترك رايس و پوتين لغو شد.
ملاقات با نمايندگان محافل اجتماعي روسيه از همه علنيتر بود. ديروز رايس قبل از ملاقات با رئيس جمهور روسيه، با نمايندگان محافل اجتماعي ملاقات كرد. به منظور عصباني نكردن كرملين تنها مخالفان ميانهرو «سيستمي» براي شركت در اين جلسه دعوت شده بودند. ساعت يك ربع به 10 صبح در مقر سفير آمريكا «اسپاسو هاوس» كنستانتين رمچوكوف مالك و سردبير روزنامه «نزاويسيمايا گازتا»، لئونيد گوزمان معاون رئيس حزب «اتحاديه نيروهاي راستگرا»، آندري كورتونوف رئيس بنياد «اورآسيايي جديد» و ديگران گرد هم آمدند. يك منبع ديپلماتيك اطلاع داد كه اصل «تنوع» در گزينش مدعوين نقش كليدي داشت.
رايس طي سخنان كوتاهي گفت كه هيچ جنگ سردي در روابط بين روسيه و ايالات متحده وجود ندارد. وي افزود: «در سال 1979 به مسكو آمده بودم و حالا معلوم ميشود كه همه چيز تغيير كرده است». بعد از آن همه مهمانان درباره موضوع تخصص خود صحبت كردند.
ايگور يورگنس معاون رئيس گروه «رنسانس – كاپيتال» گفت كه با وجود بچيده بودن روابط سياسي بين روسيه و آمريكا، جنبه اقتصادي اين روابط چندان بد نيست و دورنماي خوبي دارد. وي اظهار اميدواري كرد كه اوضاع بعد از انتخابات اصلاح شود ولي در حال حاضر «مشكل بتوان انتظار بهبود روابط فيمابين را داشت زيرا ادعاهاي متقابل بيش از حد زياد است. ولي بعد از انتخابات ميتوانيم در مواضع و مسير حرکت خود بازنگري كنيم». وي گفت: «روسها در آمريكا دارايي ميخرند و امريكاييها سهام روسي ميخرند. ما بر خلاف سياستمداراني كه بايد به مناقشات بزرگ و كوچك واكنش از خود نشان دهند، تحت چنين فشاري قرار نداريم».
آندري كورتونوف نيز دليلي براي بدبيني پيدا نكرد. به گفته وي، هر دو طرف مقصر تيرگي روابط هستند ولي آنها در سطح منطقهاي زمينههاي زيادي براي همكاري دارند. وي گفت كه چندي پيش گروه از دانشجويان روس براي كارآموزي در زمينه فناوريهاي اطلاعرساني به دانشگاه استانفورد آمريكا رفته بودند كه هم رايس آن را تمام كرد و هم خود كورتونوف. دانشگاه سن پترزبورگ بابت دوره آموزشي دانشجويان خود 600 هزار دلار پرداخت. اين امر نشان مي دهد كه دانشگاههاي روسيه پولدار ميشوند كه اين امر باعث خوشبيني ميشود».
لئونيد گوزمان نكات اساسي سخنان خود را در برابر کندوليزا رايس با «كمرسانت» در ميان گذاشت و گفت: «اصل كار نه انتخابات رياست جمهوري (كه نتيجه آن به وسيله تصميم رئيس جمهور فعلي تعيين خواهد شد) بلكه انتخابات پارلماني خواهد بود. در اين زمينه سه نكته اهميت دارد: «روسيه واحد» كه با «روسيه عدالتطلب» وارد نبرد شده است، مي تواند كنترل پارلمان را در دست خود نگه دارد يا خير، آيا در انتخابات عامل مليگرايي به كار گرفته خواهد شد و نيز اينكه اتحاديه نيروهاي راستگرا مي تواند بيش از 7% آرا را به دست آورده و وارد پارلمان شود يا خير».
كنستانتين رمچوكوف به موضوع آزادي مطبوعات پرداخت. وي گفت كه به عنوان مالك و سردبير يك روزنامه هيچ وقت با فشار از سوي مقامات رسمي روبرو نشده و به هنگام خريد و كار در «نزاويسيمايا گازتا» هيچ كس با او تماس تلفني نگرفته است. و اين بدان معناست كه قدرت دولتي بيشتر به رسانه هاي گروهي الكترونيكي و راديو در باند متري توجه ميكند. آزادي رسانه هاي گروهي به وسيله مالكان خصوصي تأمين ميشود كه تعداد آنها هرچه بيشتر باشد، ضمانت بحث بيطرفانه در جامعه بيشتر خواهد شد». رايس پرسيد كه مردم روسيه كدام برنامههاي تلويزيون را ترجيح مي دهند. رمچوكوف گفت كه در روسيه سريالهاي تلويزيوني از همه بيشتر توجه بينندگان را به خود جلب ميكنند. به همين دليل شبكه NTV اخبار خود را از ساعت 10 به 10.45 شب منتقل كرده و بهترين وقت شب را به سريال داده است. رايس به اين اطلاعات علاقه از خود نشان داد.
ايرينا ياسينا مدير برنامههاي سازمان اجتماعي«روسيه باز» تنها كسي بود كه بدبيني از خود نشان داد و درباره مشكلات وكلاي مدافع، پرونده خودوركوفسكي، فراواني تبليغات در شبكههاي تلويزيوني و مسايل و مشكلات ديگر صحبت كرد. وي خود را در اين ملاقات «ستون پنجم» خواند. خانم ياسينا افزود كه در اين جلسه موضوع برخورد مقامات رسمي با مخالفان غير سيستمي و «راهپيماهاي مخالفان» در شهرهاي مختلف روسيه را مطرح نكرد زيرا انتظار داشت كه ديگران اين كار را بكنند ولي كسي وارد اين بحث نشد. البته، هيچ كس نگفت كه روسيه هيچ مشكلي ندارد. گوزمان كفت كه مالكيت خصوصي و آزاديهاي انفرادي دورنماي عدم بازگشت به دوران شوروي را فراهم ميكنند.
اين ملاقات با بررسي مسايل بين المللي خاتمه يافت. رايش نظر دعوت شدگان را درباره امكان واگذاري استقلال به كوزوو جويا شد. كنستانتين رمچوكوف به «كمرسانت» گفت: «ما ايالات متحده را از حل و فصل يكطرفه مسأله كوزوو بر حذر داشتيم. گفتيم كه اين امر باعث موج شديد ضديت با آمريكا در جامعه روسي و اتهام به استاندارد دوگانه را تحريك خواهد كرد. گفتيم كه موضوع كشورهاي «غير دوست» مي تواند به يكي از راههاي كسب امتياز سياسي در مبارزه انتخاباتي تبديل شود». ايرينا ياسينا افزود: «همه توافق كردند كه بعد از اين اقدام چيزي نميتواند مانع از جدايي منطقه دنستر، آستياي جنوبي و آبخازستان از مولداوي و گرجستان شود».
بعد از آن ملاقات رايس با ولاديمير پوتين رئيس جمهور فدراسيون روسيه برگزار شد كه طرفين ظاهراً حرف همديگر را گوش كرده ولي راه حل هيچ يك از مسايل را پيدا نكردند زيرا اختلافات بين طرفين بسيار زياد است. رايس در نبودن نتايج مشخص به ولاديمير پوتين پيشنهاد كرد در انتقادات شديد دوجانبه مكث كنند. وي اوجگيري شدت سخنان ضد آمريكايي سياستمداران روس را نتيجه نزديك شدن انتخابات دانست. سرگئي لاوروف اطلاع داد كه رئيس جمهور از اين ديدگاه كه روابط روسي آمريكايي نبايد گروگان ادوار انتخاباتي در دو كشور شود، حمايت كرد. بنا بر اين، ولاديمير پوتين و جرج بوش مي توانند در چارچوب اجلاس سران گروه 8 در آلمان ملاقات خوبي داشته باشند ولي از ماه جولاي مسكو و واشنگتن دوباره ميتوانند اتهامات متقابل را از سر گيرند.
کامرسانت
