فرانك والتر شتاينماير وزير امور خارجه آلمان در آستانه ملاقات ديروزي وزيران اظهار اميدواري كرد كه طرفين عقل سليم به خرج دهند. منظور وي از طرفين، روسيه و آن كشورهاي اتحاديه اروپا بودند كه روسيه با آنها مناقشه مي‌كند. آلمان در آستانه اجراي روسيه-اتحاديه اروپا در حالت باريكي بين كشورهاي اروپاي شرقي (كه نمي تواند از آنها به عنوان اعضاي اتحاديه اروپا حمايت نكند) و روسيه (كه نمي خواهد روابط خوب با مسكو را به خطر بيندازد) قرار گرفت.

به همين دليل ملاقات وزيران امور خارجه در بروكسل به يك نوع رويارويي بين جناح «روسي» در اتحاديه اروپا به رياست آلمان و جناح «ضدروسي» به رياست لهستان و كشورهاي بالتيك تبديل شد. از بيانات مقامات رسمي آلمان معلوم مي‌شد كه آنها مجبورند تحت فشار كشورهاي اروپاي شرقي عقب‌نشيني كنند ولي مي خواهند اين قرص تلخ را براي روسيه شيرين بكنند.

عده زيادي در بروكسل از اشكالات جاري در روند نزديكي روابط روسيه با اتحاديه اروپا تعجب كرده‌اند. يك ديپلمات بلندپايه اروپايي به «كمرسانت» گفت كه حتي يك ماه پيش مقامات اروپايي اعتقاد داشتند كه همه مسايل مورد اختلاف حل شده است و اينكه طرفين مي توانند روز 18 مي روند مذاكرات درباره موافقتنامه جديد درباره همكاري و مشاركت را راه‌اندازي كنند. آلمان كه رياست دوره‌اي اتحاديه اروپا را بر عهده دارد، بيشتر از ديگران بدان علاقه‌مند بود كه سوءتفاهم سال گذشته بين روسيه و لهستان را به گذشته سپرده و ورشو را متقاعد كند از وتوي آغاز روند مذاكرات دست بكشد. برلين همزمان از مسكو مي خواست كه تحريم واردات گوشت لهستاني را رفع كند و گويا جواب رد شديد دريافت نمي كرد. ولي در آخرين لحظه همه تلاش‌هاي ديپلماسي اروپايي با شكست روبرو شد. عامل ناگهاني يعني مناقشه بين روسيه و استوني، باعث اين شكست شد.

به گفته ديپلمات اروپايي، استوني حتي احتياج نداشت از اتحاديه اروپا خواهش كند عليه روسيه اقدام كند. محاصره سفارت استوني در مسكو، كارزار تبليغاتي در رسانه های گروهی روسيه و حمله هاكرها به پايگاه‌هاي اينترنتي استوني، بروكسل را تحت تأثير شديدي قرار دادند. همه وزيران براي ملاقات ديروزي خوب آماده شدند. لهستان اعلام كرد كه وتو خود را رفع نخواهد كرد. اين اعتماد به نفس ورشو بر نامه هفته گذشته وزارت كشاورزي روسيه استوار بود: مسكو اعلام كرد كه تحريم واردات گوشت لهستاني را رفع نخواهد كرد.

صداي دوم به ليتواني تعلق داشت. روز يكشنبه والداس آدامكوس رئيس جمهور ليتواني اعلام كرد كه اگر خط لوله انتقال نفت «دروژبا» كه روسيه 29 جولاي 2006 بست، كار خود را از سر نگيرد، به وتوي لهستاني ملحق خواهد شد. روسيه اعلام مي‌كند كه علت اين اقدام، ريزش‌هاي فراوان نفت بوده است ولي ويلنيوس علت قطع تحويلات نفت را در فروش پالايشگاه نفت «ماژيكياي» به يك شركت لهستاني تشخيص داده است.

توافقات ولاديمير پوتين، نورسلطان نظربايف و قربان‌قلي بردي‌محمدوف درباره ساخت خط لوله انتقال گاز ساحلي خزر باعث نگراني جدي اتحاديه اروپا شد. به پيشنهاد لهستان و ليتواني، تحولات جديد در بخش انرژي و از جمله ساخت خط لوله ساحلي خزر به موضوع مهم ديگر اجلاس سران در سامارا تبديل خواهد شد.

بنا براين، مسئولين اروپايي كه حدود 6 ماه براي آغاز طراحي موافقتنامه جديد با روسيه تلاش كرده‌اند، مجبور مي‌شوند طرح‌هاي خود را كنار بگذارند. بروكسل دوباره به استدلالي برگشته است كه طرفين در ماه دسامبر سال گذشته به كار گرفته بودند. روسيه و اتحاديه اروپا با يك صدا اعلام كرده بودند كه مذاكرات درباره موافقتنامه جديد ضرورت چنداني ندارد چرا كه قرارداد جاري مي‌تواند بدون هيچ محدوديتي تمديد شود. ديروز كريستيانا هومان سخنگوي رسمي اتحاديه اروپا به «كمرسانت» گفت: «عجله‌اي با طراحي موافقتنامه جديد وجود ندارد. خلأ حقوقي بروز نخواهد كرد زيرا ما مي تواند موافقتنامه جاري را تمديد كنيم».

قرار است امروز فرانك والتر شتاينماير از مسكو ديدار برنامه‌ريزي نشده‌اي بكند. او مي تواند از اين ديدار به عنوان آخرين فرصت براي متقاعد كردن روسيه به تن دادن به گذشت‌ها استفاده كند. اگر مسكو حد اقل در بعضي زمينه‌ها مواضع خود را تلطيف كند، وزير آلماني ميتواند ريسك كند و به گفتگو با لحن دوستانه ادامه دهد. ولي اگر كرملين سرسختي به خرج دهد، وزير الماني فقط ميتواند به كشورهاي اروپاي شرقي حق بدهد.

کندوليزا رايس: جنگ سرد در كار نيست

مسكو در آستانه اجلاس سران روسيه-اتحاديه اروپا به بررسي روابط خود با واشنگتن پرداخته است. ديروز کندوليزا رايس وزير امور خارجه آمريکا وارد مسكو شد. وي در هواپيما به روزنامه‌نگاران همراه گفت كه جنگ سرد بين روسيه و آمريكا در كار نيست و استفاده از اين اصطلاح را ناجايز دانست. وي افزود كه مرحله كنوني حتي «زمان فجايع نيست» ولي اعتراف كرد كه زمان فعلي براي مناسبات بين دو كشور ساده نيست. رايس همچنين گفت: «اگر واقعيات عيني، سطح همكاري درباره كره شمالي و ايران و توافق ما با روسيه در باره سازمان تجارت جهاني را در نظر بگيريم، خواهيم ديد كه اين واقعيت با سخناني كه گاهي شنيده مي‌شود، سازگار نيست».