روزنامه «كمرسانت»
آويگدور لیبرمن وزير برنامهريزي راهبردي اسراييل به ديدار خود از مسكو پايان داد. اسراييليها مانند سابق ايران را كه روسيه با آن همكاري نظامي و هستهاي دارد، بزرگترين درد سر خود مي دانند.با این حال بعيد است روسها که بدنبال احياي نقش گذشته خود و ايجاد جايگاه در خاورميانه هستند تحت تاثير و خواستهاي تل آويو قرار بگيرند.تعاملات نظامی روسیه با سوریه در سایه فروش تسلیحات موشکی و سفرهای سران حماس به مسکو از سویی و نیز سفرهای پیاپی پوتین به کشورهای عربی از سوی دیگر همگی نشان از سیاست دقیق و در عین حال دو پهلوی مقامات سیاسی روس دارد که نقش روسیه را در برخورد معادلات خاورمیانه برجسته می کند.
سئوال: هدف از سفر شما چه بود؟
پاسخ: جامعه جهاني در آستانه اتخاذ تصميمات مهم درباره تحريمات جديد عليه ايران قرار دارد. ميخواستم مواضع روسيه را در پرتو عدم اجراي خواستهاي قبلي توسط تهران بفهمم. با سرگئي پريخودكو دستيار امور بين الملل رياست جمهوري روسيه، ايگور ايوانوف دبير شوراي امنيت روسيه و سرگئي كريينكو رئيس آژانس انرژي اتمي روسيه ملاقات داشتم. بسياري از مسايل روشن شدهاند. اوضاع حتي مثبتتر از حد انتظار من است. يادم نميآيد كه در گذشته تبادل نظر چنان صادقانهاي صورت گرفته باشد.
سئوال: ولي مواضع طرفين از قبل روشن بود. مسكو بر پايبندي خود به مبارزه با تروريسم تأكيد ميكند ولي با اين حال اسلحه روسيه به دست گروه حزبالله لبنان ميافتد كه اسراييل آن را تروريستي ميداند.
پاسخ: مسأله صدور سلاحهاي روسي به سوريه و انتقال آن از راههاي مختلف به دست حزبالله باعث نگراني جدي ما ميشود. اين مسأله ساده نيست. از ما دلايل اثبات كننده را ميخواهند ولي ما مانند ديگران دوست نداريم منابع اطلاعاتي خود را فاش سازيم. ولي شيخ حسن نصرالله به ما كمك كرد كه اواخر هفته گذشته در بيروت از پشت تريبون توضيح داد آنها چگونه قاچاقي اسلحه را از سوريه به لبنان ميبرند.
سئوال: آيا اين نگرانيهاي شما بر روسيه اثر ميگذارند؟
پاسخ: بله.
سئوال: با اين حال، اكنون اسراييل، ايران را درد سر اصلي خود ميداند؟
پاسخ: ايران به تعبير وسيع كلمه. براي اولين بار از زمان پايان جنگ جهاني دوم، رهبر يك كشور رسماً اعلام كرد كه هدف او، نابودي اسراييل است. آنها مي خواهند همه يهوديان را از منطقه خاور ميانه بيرون بياندازند. آنها به حرف و شعار بسنده نمي كنند بلكه ميلياردها دلار سرمايهگذاري ميكنند، اسلحه ميخرند و ميسازند. ايدئولوژي ايران به معني نه تنها نابودي اسراييل بلكه برخورد ديگر با زندگي است. به عنوان مثال، مي توان به حكم اعدام سلمان رشدي در ازاي نوشتن رمان «آيات شيطاني» اشاره كرد. رشدي تا كنون بين لندن و پاريس در خفا زندگي ميكند. تا كنون كسي از رهبران مسلمانان اين حكم را محكوم و لغو نكرده است. هيچ يك از رهبران جهان اسلام نابودي مجسمههاي بودا در افغانستان به دست طالبان را محكوم نكرده بود. ولي واكنش جهان اسلام به سخنراني پاپ رم و كاريكاتورهاي حضرت محمد (ص) چطور بود؟ همه اين پديدهها باعث نوميدي ميشوند. البته، روسيه و اسراييل در يك سوي سنگر قرار دارند. فكر ميكنم كه روسيه از تحريمات شديد عليه ايران حمايت خواهد كرد.
سئوال: مسكو تا كنون اظهار مخالفت ميكرد.
پاسخ: همه چيز تغيير ميكند. قرار بود روسيه ارسال سوخت هستهاي براي نيروگاه بوشهر را شروع كند ولي اين كار را نكرد.
سئوال: مسكو همزمان با شما از خالد مشعل رهبر سازمان حماس استقبال كرد كه اسراييل او را تروريست محسوب ميكند.
پاسخ: متأسفانه، نه تنها روسيه بلكه بعضي كشورهاي اروپاي غربي با حماس در تماس هستند. كشوري مثل مصر كه با ما روابط سياسي دارد، از خالد مشعل پذيرايي ميكند. اين امر باعث خوشحالي ما نميشود. سعي مي كنيم روسيه را متقاعد كنيم كه در تعبير ترور به استانداردهاي واحد پايبند باشد. نمي توان دستههاي چچن را تروريست خواند ولي خالد مشعل را رهبر جنبش آزادي بخش ملي دانست. با اين حال، ما به خاطر مشعل گفتگو با مسكو را قطع نميكنيم.
سئوال: آيا تماسهاي روسيه با حماس فايدهاي ميدهند؟
پاسخ: حماس به شناسايي رسمي احتياج دارد و در اين جهت از هر شكافي در سياست سازمان ملل، ايالات متحده، روسيه و اروپا استفاده ميكند. ولي حماس شرايط گروه چهارگانه خاور ميانه را درباره امتناع از تروريسم، شناسايي اسراييل و رعايت همه توافقات قبلي فلسطيني-اسراييلي را اجرا نمي كند. چرا ما بايد به سوي آنها گام برداريم؟ ما همچنين نگران اسراي جنگي خود هستيم كه كليد اين مسأله در دست مشعل است. فدراسيون روسيه مي تواند از مشعل بخواهد كه اين اسراء را بر گرداند. بگذار اين نشانه حسن نيت در حق نه اسراييل بلكه روسيه باشد.
سئوال: در آستانه سفر شما به مسكو، بعضي رسانه هاي گروهي اسراييل احتمال ملاقات شما با مشعل را بررسي ميكردند.
پاسخ: اين ملاقات به لحاظ نظري و عملي امكانپذير نيست.
