مصاحبه "ماریانا بلینکا" مفسر سیاسی خبرگزاری «نووستی» با "اصلام بیک اصلاخانوف" مشاور رییس جمهور روسیه
سئوال: آیا روسیه به خاور نزدیک و جهان اسلام نیاز دارد؟
جواب: خاور نزدیک و جهان اسلام بعنوان شریک ما در زمینه همکاری های تجاری و اقتصادی حائز اهمیت می باشند. جهان اسلام و عرب امروز برای روسیه مانند بازاری برای فروش محصولات فنی- نظامی و در آینده بعنوان شریکی برای همکاری در زمینه انرژی و صنایع فناوری های عالی می باشند.
روسیه متمایل به تحکیم مواضع خود بعنوان واسطه ای سیاسی در حل مسائل میان دول و تمدن های مختلف می باشد. کشورما با تمامی کشورهای جهان اسلام و عرب برای خنثی سازی و یا نرم کردن تهدید امنیت داخلی از جمله مبارزه با مواد مخدر و تروریسم بین المللی همکاری می کند. در عین حال سیاست ما معتدل می باشد و روسیه همزمان روابط عالی خود با اسراییل را نیز حفظ می کند.
سئوال: شما نقش روسیه را در آنچه به اصطلاح "مناقشه تمدن ها" نامیده شده است چگونه درک می کنید؟
جواب: تقریبا از هر هفت نفر در روسیه یک نفر مسلمان می باشد(تقریبا 20 میلیون نفر) و این واقعیت را هنگام تنظیم سیاست روابط سازنده با جهان پیرامون باید در نظر گرفت. در روسیه پیروان دو مذهب مسیحیت و اسلام نه تنها طی قرن ها در کنار هم زندگی می کنند بلکه یکدیگر را مملو از ارزش های فرهنگی می سازند.
روسیه در رویارویی میان غرب و جهان اسلام روش متعادلی را از خود نشان داده که از جبهه گیری خودداری نموده و نقش پل ارتباطاتی میان دو تمدن را ایفا می کند. به همین خاطر دریافت حکم ناظر سازمان کنفرانس اسلامی اتفاقی نبوده است. من این حادثه را نقطه عطفی در سیاست و دیپلماسی خارجی روسیه می نامم. دریافت حکم ناظر در کنار اهداف سیاسی شانسی برای بسط نزدیکتر روابط اقتصادی با بسیاری از کشورهای جهان اسلام را فراهم می نماید.
سئوال: آیا میان روسیه و آمریکا رقابتی در خاور نزدیک و یا جهان اسلام وجود دارد؟
جواب: ممکن است روسیه و آمریکا مواضع مختلفی در مورد مسائل بین المللی و برخی از مسائل منطقه ای از جمله کشورهای جهان اسلام داشته باشند. بدون شک رقابت میان روسیه و آمریکا چه در خاور نزدیک و چه در جهان اسلام وجود دارد. سئوال اینجاست که بر چه اساسی و تا چه حد این مسئله می تواند تعمق پیدا کند. بنظر می رسد که روسیه نمی خواهد نقش برادر کوچک آمریکا در امور خاور نزدیک و مسائل مربوط به جهان اسلام را بازی کند.در عین حال روسیه تا زمانی که به منافع ملی کشور لطمه ای وارد نشود می تواند و باید شریک آمریکا و غرب باشد.
هم روسیه و هم غرب خواهان ثبات و مدرن شدن کشورهای عربی و اسلامی می باشند. همراه با هم آنها می توانند به این روند کمک کنند. روسیه همراه با آمریکا و دیگر شرکای خود از "گروه هشت" تلاش های جدی برای فقرزدایی، مبارزه با بیماری های عفونی و دیگر تهدیداتی که بشر با آنها دست و پنجه نرم می کند انجام می دهد.
سئوال: شما اوضاع در عراق را چگونه ارزیابی می کنید؟
جواب: اوضاع در عراق بسیار وخیم است و برای سیاست خارجی آمریکا شکست محسوب می شود. عراق عملا در مرز جنگ های داخلی قرار گرفته است. جنگ عراق را می توان بعنوان اشتباه بزرگ محاسباتی واشنگتن نامید. آمریکا بجای آنکه کار تثبیت صلح و احیای اجتماعی-اقتصادی در افغانستان را تکمیل کند جنگ جدید پر هزینه و و تقریبا بدون آینده ای را آغاز نمود. نتیجه آن بحران مستمر در عراق، جان گرفتن نیروی رادیکالیسم اسلامی(طالبان) در افغانستان، تهدید اوج گرفتن موج اسلام گرایان در پاکستان و امکان پدیدار شدن شعله های جنگ در کمربند جهان اسلام از آفریقا تا جنوب شرقی آسیا شد.
حاد شدن بحران در عراق موجب بی ثباتی عمومی در کل منطقه پیرامون این کشور می گردد. نتیجه این بی ثباتی به مناطقی می رسد که نزدیک روسیه واقع شده اند یعنی قفقاز و آسیای میانه. به همین خاطر مصلحتا روسیه برای جلوگیری از وخامت اوضاع گسترش تروریسم و ربوده شدن افراد با آمریکا و متفقان آن همصدا شده است. بنظر میرسد که رسیدن به این اهداف ساده نیست اما باید عمل کرد چرا که در غیر اینصورت اوضاع ممکن است که وخیم تر شود.
سئوال: نظر شما در مورد برنامه هسته ای ایران و استراتژی روسیه نسبت به این کشور چیست؟
جواب: ایران مانند هر کشور دیگری در جهان ضمن همکاری نزدیک با آژانس بین المللی انرژی اتمی حق توسعه انرژی هسته ای خود در اهداف صلح آمیز را دارد. بر اساس این شرایط روسیه حاضر به همکاری فنی به ایران در این زمینه می باشد. کشور ما نگرانی شرکای خویش یعنی اعضای دائم شورای امنیت سازمان ملل متحد و کل جامعه جهانی را نیز درک می کند. پیشبینی این امر دشوار نیست که دسترسی ایران به سلاح هسته ای روسیه را بیش از آمریکا و کشورهای غربی نگران می کند.
اما باید تردید داشت که اعمال فشار بر ایران و استفاده از تحریمات اقتصادی کمکی به حل این مسئله داشته باشند. چنین جهت گیری تهران را به سوی ایجاد سلاح هسته ای سوق می دهد. در ضمن تجربه استفاده از چنین تحریم هایی نشان داده که ملت آن کشورها بیش از حاکمان آنها رنج خواهند برد.
برای همین پیشنهاد روسیه برای غنی سازی اورانیوم برای نیروگاه های اتمی ایران در خاک روسیه به شرط بازگرداندن تفاله های سوخت هسته ای به روسیه باید به قوت خود باقی بماند. در عین حال ایران باید برنامه هسته ای صلح آمیز خود را تحت نظارت آژانس بین المللی انرژی اتمی انجام دهد.
در مجموع استراتژی روسیه در رابطه با ایران باید بر اساس حسن همجواری استوار باشد که موجب کسب منافع دوجانبه ژئوپلیتکی و اقتصادی شود. کمپانی های نفتی و گازی روسیه تمایل به توسعه همکاری در پروژه های مشترک نفتی و گازی را با ایران دارند. همکاری در زمینه انرژی برق نیز آینده خوبی دارد. برنامه های خوبی هم در مورد ایجاد حلقه واحد انرژی دریای خزر در حال تنظیم می باشند.
آیا همکاری اقتصادی روسیه با جهان اسلام در مجموع و از جمله با جهان عرب با موفقیت گسترش پیدا می کنند؟
جواب: همکاری های اقتصادی به کندی پیش می روند. فقط می توان به موفقیت هایی در همکاری با الجزایر و مالزی اشاره کرد. یکی از شرایط بهبود در این زمینه استفاده بیشتر از تجارب کارشناسان و برنامه ریزی و پیشبینی های دقیقتر می باشد.
پروژه در دست احداث بوشهر را می توان یکی از عمده ترین آنها نامید. یکی دیگر از آنها خط لوله انتقال گاز "جریان آبی رنگ" می باشد که با کمک کمپانی ایتالیایی "انی" از اعماق دریایی سیاه به ترکیه کشانده شده است. با این که این پروژه با موفقیت انجام شد ولی مصرف محدود گاز ترکیه و تلاش این کشور برای تنوع منابع تامین گاز را می توان یکی از نقاط اشتباه در محاسبات این پروژه نامید که اجازه بهره برداری کامل از توان این خط لوله را نمی دهد. برای جبران این اشتباه روسیه با ترکیه و ایتالیا توافقنامه ای برای ادامه احداث این خط لوله تا ایتالیا منعقد کرده است.
طی پنج سال گذشته به لطف تلاش های اتاق بازرگانی وصنایع روسیه و "یوگنی پریماکوف" رییس آن همکاری های اقتصادی روسیه با برخی از اعضای سازمان کنفرانس اسلامی در حال توسعه می باشد.
در سال 2002 میان اتاق بازرگانی و صنایع روسیه و اتحادیه کل اتاق های بازرگانی، صنایع و کشاورزی کشورهای عربی توافقنامه مهمی به امضاء رسید. در سال 2003 به ابتکار اتاق بازرگانی و صنایع روسیه شورای تجاری روسیه و جهان عرب ایجاد شد که در آن نمایندگان محافل تجاری روسیه از یک طرف و اتاق های بازرگانی و صنایع و تجار مشهور کشورهای عربی از طرف دیگر حضور دارند.
یکی از پروژه های مهم مشترک شورای تجاری روسیه و جهان عرب، دولت روسیه و شهرداری مسکو احداث مجتمع تجاری معتبری که فعلا "خانه عرب" نامیده می شود می باشد که در آنجا قرار است که دفاتر شرکت های عمده جهان اسلام، هتل های پنج و هفت ستاره و مراکز تجاری احداث شوند.
در بین پروژه های گازی باید به شرکت کمپانی "گازپروم" در احداث خط لوله انتقال گاز "ایران-پاکستان-هند" و (یا) لوله انتقال گاز افغانستان از ترکمنستان به پاکستان و سپس به هند نام برد.
rianovesti
