سفر مدودف به آلمان؛ تعمیق روابط برلین- مسکو

تاریخ انتشار: ۵م مرداد ۱۳۹۰ ساعت ۱۰:۵۰ |

روسیران- دیمتری مدودف، رئیس‌جمهور روسیه در راس هیاتی بلند پایه طی یک سفر رسمی دو روزه (۲۷-۲۸ تیر ماه) برای دیدار با صدراعظم آلمان و دیگر مقامات این کشور به آلمان سفر کرد. شرکت در نشست بین دولتی روسیه – آلمان متشکل از مقامات بلندپایه دوکشور در هانوفر آلمان، گفتگو در خصوص بحران مالی آمریکا، بحران منطقه یورو،گفت و گو درمورد روابط دو کشور به ویژه افزایش سهم روسیه از تامین گاز آلمان، تامین منابع مالی لازم برای حمایت از صنایع کوچک روسیه، مذاکره در خصوص سرمایه گذاری های متقابل، دیدار با تجار آلمان و شرکت در همایش اجتماعی تحت عنوان «گفتگوی پترزبورگ»  و در درحیطه سیاست خارجی نیز بحث و گفتگو در مورد ایران، شمال آفریقا، سوریه و خاورمیانه موضوع پدافند موشکی آمریکا در اروپا و مسایل مهم روزجهانی ازجمله شورای امنیت، جی ۸ و جی ۲۰ مهمترین محور های دستور کار سفر مدودف به آلمان بود.

 پیشینه بحث

آلمان از جمله کشورهای پیشرو در زمینه سرمایه گذاری خارجی در روسیه به شمار می رود و میزان سرمایه گذاری خارجی آن در مناطق مختلف روسیه در سال گذشته به ۴/۱۰ میلیارد دلار رسید، در حالی که روس ها توانستند در آن سال تنها ۴/۴ میلیارد دلار در آلمان سرمایه گذاری کنند. سطح روابط اقتصادی روسیه و آلمان در سال های اخیر گسترش یافته است به طوری که ارزش مبادلات تجاری دو کشور در سال گذشته میلای با ۳۰ درصد رشد نسبت به سال قبل آن به ۸/۵۱ میلیارد دلار رسید و روسیه اعلام کرد که افزایش این رقم به ۶۰ تا ۷۰ میلیارد دلار پیش از سال های بحران اقتصاد جهانی را در برنامه دارد.

کارشناسان انرژی پیش‌بینی می‌کنند که نیاز ۴۱ درصدی فعلی آلمان به گاز طبیعی روسیه پس از راه‌اندازی «خط لوله شمال اروپا»که از زیر دریای بالتیک عبور خواهد کرد، به ۶۰ تا ۷۰ درصد افزایش یابد و همان طور که پیش از آن پوتین در جریان دیدار با مرکل در برلین اعلام کرده بود، با آغاز به کار این خط لوله، روسیه به بزرگترین تأمین کننده انرژی برای آلمان تبدیل و آلمان نیز از این رهگذر به پایانه اصلی توزیع کننده انرژی در اروپا مبدل شود.

دستآوردها

این نشست درچارچوب نشست سالانه مشترک دولت های دو کشور در شهرهایی غیر از پایتخت ها برگزار شد. مدودیف را در این سفر ۲۰ تن از وزیران ، مقام های عالی رتبه و مدیران عامل شرکت های تجاری بزرگ روسیه همراهی می کردند. دولت آلمان نیز در این نشست با ۹ وزیر خود از جمله وزرای اقتصاد ، کار، کشور، دارایی، کشاورزی ، محیط زیست، راه و ترابری ، بهداشت واموزش وپرورش شرکت کرد. دو کشور برای این دور از رایزنیهای بین دولتی مجموعه‌ای از ۱۲ سند همکاری، از جمله اجرای سال روسیه و آلمان در دو کشور،‌ افتتاح دفتر خانه علوم آلمان در مسکو، سازماندهی تولید خودرو مشترک و ‌ایجاد صندوق حمایت از تجار کوچک روسیه آماده کرده‌اند بودند که به امضاء‌ دو طرف رسید. در پایان نشست بین دولتی دو کشور در شهر هانوفر به صورت نمادین با  صدور بیانیه مشترک سال ۲۰۱۳-۲۰۱۲ به عنوان سال روسیه – آلمان اعلام شد. به ابتکار وزرای خارجه روسیه و آلمان توافق شد که خانه «علوم و فنون آلمان» در مسکو راه اندازی شود. وزرای اقتصاد دو کشور نیز در زمینه تعمیق همکاری های دوجانبه بیانیه مشترکی در سیزدهمین نشست بین دولتی مسکو – برلین صادر کردند. از دید کارشناسان سیاسی، مهم ترین بخش از نشست سران آلمان و روسیه در هانوفر را می توان در امضای موافقتنامه مربوط به ایجاد صندوق مشترک حمایت از طرح های صنایع کوچک و متوسط در زمینه فناوری های نوین، ابداعات و افزایش بهره وری در بخش انرژی خلاصه کرد.

نتیجه گیری

همکاری های اقتصادی در روابط روسیه و آلمان پرنگ ترین بعد روابط دو کشور است. با روی کار آمدن مدودیف و آشکار شدن نگرش های لیبرالی وی با مسایل اقتصادی که نوعی از همسویی با جهان غرب را تداعی می کند، تعاملات برلین و مسکو نیز تحت تاثیر این رویکرد وارد مرحله دیگری شد. علاوه بر این اراده سیاسی، زنجیره ای از نیازهای متقابل میان مسکو و برلین موجب این ارتقا روابط شده است. صنعت آلمان برای تداوم رشد خود در طولانی مدت، نیازمند انرژی روسیه است. توانمندی های صنعتی آلمان میتواند  مدرنیزاسیون اقتصادی روسیه را تسریع بخشد. روسیه بزرگترین صادر کننده گاز طبیعی به جهان و آلمان بزرگترین مصرف کننده گاز طبیعی در میان دول اروپایی است طوری که میزان واردات گاز این کشور صنعتی از روسیه در سال گذشته به ۳۹ میلیارد مترمکعب رسید. از طرف دیگر  آلمان بنا دارد صنایع ملی هسته ای خود را تا سال ۲۰۲۲ از فعالیت باز دارد و منابع هیدروکربنی روسیه به خصوص طرح «جریان شمالی» این کشور که قرار است تا پایان امسال به بهره برداری برسد، بهترین جایگزین برای رفع کمبود بزرگ ترین اقتصاد اروپا به مواد سوختی است. این مسائل سبب شده است تا زنجیره محکمی از همکاری‌ها میان دو طرف به وجود‌ آید.

به همین دلیل روابط تجاری روسیه- آلمان در سالهای اخیر رو به بهیود بوده است. به طوری که حجم تبادلات تجاری میان دو کشور از ۲۴ میلیارد دلار در سال ۲۰۰۴ به ۵۲ میلیارد دلار در سال گذشته رسید و این رقم آلمان را پیشتاز دول اروپایی در همکاری اقتصادی با روسیه قرار داد. همچنین در سه ماهه نخست سال جاری میلادی در مقایسه با مدت مشابه مبادلات تجاری دو کشور به میزان ۳۷ درصد افزایش یافته است.

آلمان در بعد صنعتی و انرژی، فرانسه در بعد نظامی و ایتالیا در مسئله انرژی از جمله کشورهای عضو اتحادیه اروپا هستند که خارج از چارچوب این اتحادیه به صورت دو جانبه روابط حسنه ای را با روسیه پی ریزی کردند.ارتقا روابط روسیه با کشورهای بزرگ اتحادیه اروپا به لحاظ سیاسی و مخالفت این کشورها با یک جانبه گرایی آمریکا در عرصه بین المللی نیز حائز اهمیت است. مثال بارز این اشتراک نظر جنگ عراق و مخالفت این کشورها با آن بود. در این جنگ فرانسه و آلمان درکنار روسیه تمام تلاش خود را به کار بردند تا آمریکا نتواند بازی موردنظر خود را از راه سازمان ملل ادامه دهد.

نویسنده: جعفر خاشع

پایگاه خبری- تحلیلی «روسیران»، ۵ مرداد ۹۰