روسیه فعلا! ایران را به آمریکا نفروخته است

تاریخ انتشار: ۳م خرداد ۱۳۸۹ ساعت ۱۶:۱۸ |

روسیران- مواضع اخیر کرملین در قبال ایران نه تنها در ایران، بلکه در خود روسیه نیز حرف و حدیث هایی را در پی داشته است. اخیرا شاهد هستیم که کاخ سفید تمام توان دیپلماتیک خود را برای جلب نظر کرملین و حمایت بیشتر روسیه از تشدید تحریم ها علیه ایران به کار گرفته است. به همین منظور آمریکا تحریم چهار شرکت روسی را لغو کرد و حتی اعلام کرد که کاخ سفید مخالف فروش اس ۳۰۰ به ایران نیست و روسیه می تواند به تعهدات خود در این خصوص عمل نماید. این موضوع در روسیه با واکنشهایی همراه بوده است. در همین رابطه مطلبی به قلم کریل گاواروف در “KM.RU” منتشر شده است. مولف می نویسد:

تحریمهای جدید علیه ایران که مسکو نیز با آن موافقت کرده، ظاهرا فروش اس ۳۰۰ را در بر نمی گیرد.

به نظر می آید درباره این موضوع که رهبران روسیه نوازشهای دوستانه آمریکا را بر شراکت ژئوپلیتیک با ایران ترجیح داده اند، بسیار اغراق شده است. حداقل، جزئیات محتوای پیش نویس جدید قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل علیه ایران، که روسیه نیز با آن موافقت کرده، شاهدی است بر اینکه عقب نشینی سران روسیه دارای حد و حدودی عاقلانه است.
آن طور که روزنامه “واشنگتن پست” می نویسد: تحریمات جدید علیه ایران که در پیش نویس قطعنامه جدید شورای امنیت سازمان ملل آمده و همراهی غیرمنتظره سران روسیه را هم در پی داشته، «فلج کننده» نیستند و در هر صورت فروش سامانه دفاعی اس-۳۰۰ روسیه به ایران را شامل نمی شود. «روسیه می تواند موشک های پدافندی خود را به ایران عرضه کند»، «دولت اوباما مخالف تحویل اس-۳۰۰ به ایران بود، چرا که این سیستم بسیار در مقابل حملات هوایی و برخی موشک ها موثر عمل می کند. در سازمان سیا اظهار می کنند که اس-۳۰۰ برای دفاع از پروژه های اتمی ایران به کار گرفته خواهد شد».

در نتیجه لابی گری های کاخ سفید، در متن قطعنامه  مورد توافق با روسیه و چین، مواردی پیش بینی شده است که فروش و انتقال انواع مختلف تسلیحات به ایران از جمله «موشک ها و سیستم های موشکی» را ممنوع می کند. اما در این قطعنامه قید شده که منظور «موشک ها و سیستم های موشکی است که در لیست ثبت شده تسلیحات متعارف سازمان ملل تعریف شده باشد». دقیقا همین شرط می تواند راه گریزی برای روسیه باشد که تا به امروز تعهدات خود نسبت به تحویل سامانه دفاعی اس-۳۰۰ به ایران را انجام نداده است. چرا که بر اساس لیست سازمان ملل، این موشک های «زمین به هوا» در دسته بندی سیستم های موشکی این سازمان قرار داده نشده است.

بر اساس اطلاعات این نشریه معتبر آمریکایی، یکی از مقامات بلند پایه وزارت امورخارجه آمریکا تاکید کرد که پیش نویس قطعنامه جدید، روسیه را موظف نمی کند که از تحویل اس-۳۰۰ به ایران خودداری نماید. اما دعوت می کند که در خصوص فروش سلاح هوشمندانه محتاطانه عمل شود.  جان بولتون، نماینده سابق آمریکا در سازمان ملل از این موضوع چنین نتیجه می گیرد: “دولت اوباما آماده سازش اتمی با ایران می شود.”

کنستانتین سیفکوف، معاون آکادمی مسائل ژئوپلیتیک، نظر خود در باره علل پافشاری سران روسیه در مساله تحویل سامانه دفاع موشکی به ایران را چنین بیان می کند:

دوگانگی مواضعی که رهبران روسیه در خصوص مسئله ایران اتخاذ کرده اند، وجود دو گروه در میان حاکمان سیاسی روسیه که دو خط مشی متفاوت در فضای سیاسی روسیه دنبال می کنند را منعکس می کند. ابهام در سیاست خارجی روسیه نیز از همین موضوع نشئت می گیرد.

گروه اول مرتبط است با نخبگان قدیمی سال های ۹۰ که اساس آنها در دوره یلتسین بنا نهاده شده است. این گروه در بخش کنترل منابع مالی و مواد خام فعالیت می کند. نمایندگان این گروه علاقمند هستند که روسیه نهایتا به سمت تمدن غربی حرکت کند و به عنوان منبع مواد خام غرب و مستعمره ای از غرب باشد. چنانچه کشور روسیه در کل حاکمیت خود را از دست بدهد،  بهترین گزینه برای این گروه از نخبگان به حساب می آمد و تامین امنیت دارایی های آن در حوزه مواد خام و اقتصادی را غرب بر عهده می گرفت. طبیعتا، نگرش سیاست خارجی این گروه بر پیروی بی چون و چرا از غرب استوار است.

قسمت دوم نخبگان سیاسی روسیه، گروه نظامی – صنعتی است. اینان کسانی هستند که منافع بخش تکنولوژی های برتر را مطرح می کنند. بخشی از کارکنان بلند پایه مراکز نظامی نیز در این گروه جای می گیرند. این افراد سعی دارند تا کنترل بر دارایی خود را حفظ هستند. اما بر خلاف گروه اول، دارایی های آنها به هیچ عنوان برای غرب لازم نیست. چرا که این دارایی ها رقیب بخش های غربی هستند. سخن از هواپیما سازی، کورپراسیون های  کشتی سازی  و غیره است. به این دلیل است که این گروه از نخبگان خواستار احیای روسیه امپراطوری هستند. ایده «دموکراسی مطلق» نیز از همین جا نشئت می گیرد. این افراد همچنین خواستار احیای روسیه به عنوان مرکز قدرت ژئوپلیتیک هستند. این گروه در تلاش است تا موسسات مختلف را به صورت غیر علنی ملی کرده و کورپراسیون های صنعتی به هم پیوسته را احیا نماید.

به اعتقاد سیفکوف، در نتیجه چنین تقسیم بندی است که در میان نخبگان سیاسی روسیه، راهبردها در رابطه با ایران دوگانه می شود. از یک سو، گروه لیبرال در تلاش برای حمایت از تحریم ها علیه ایران است که به روابط ایران- روسیه ضربه می زند و موجب بروز شکاف بین شرکای ژئوپلتیک می شود. از سوی دیگر، بخش دوم نخبگان سیاسی برای اینکه روسیه منافع ملی خود را تحقق بخشد، در تلاش برای خنثی سازی و کم اثر کردن تحریمات است.

سیفکوف می افزاید: باید در نظر داشت که تکنولوژی سامانه اس-۳۰۰ کاملا یک تکنولوژی برتر محسوب می شود. من به عنوان کارشناس نظامی می توانم بگویم که اگر ما این سامانه را به تعداد کافی در اختیار ایران قرار دهیم، آنگاه حمله هوایی آمریکا به این کشور به مشکل بر خواهد خورد و تهدید از طرف اسرائیل نیز کاملا بر طرف خواهد شد.  باید دید که آیا دولتمردان قادر خواهند بود بر مقاومت لیبرال ها غلبه کرده و قرارداد تحویل اس-۳۰۰ به ایران را تا پایان تحقق بخشند. من در این مورد تردید دارم.

پایگاه خبری- تحلیلی “روسیران”، ۳ خرداد ۸۹