موانع بزرگ بر سر راه توافق روسیه و آمریکا

تاریخ انتشار: ۳م بهمن ۱۳۸۸ ساعت ۲۱:۳۳ |

روسیران- خبرگزاری رویترز در گزارشی به قلم استیو گاترمن از مسکو می نویسد: اوریل گذشته روسای جمهور امریکا و روسیه از تصمیم خود برای کاهش موجودی زرادخانه های این دو کشور خبر دادند و اعلام کردند پیش از انقضای پیمان کاهش تسلیحات هسته ای در پنجم دسامبر سال گذشته توافقنامه ای جدید امضا خواهند کرد.
با این حال با گذشت ده ماه از این تاریخ و نیز سپری شدن ضرب الاجل تعیین شده، دو طرف اعلام کردند انتظار دارند که هرچه زودتر برای پیدا کردن جایگزینی برای پیمان استارت یک به توافق دست یابند با این حال هنوز توافقی در این زمینه صورت نگرفته است.
تاخیر بیشتر موجب به چالش کشیده شدن وعده اوباما رییس جمهور امریکا درباره اغازی دوباره در مناسبات روسیه و امریکا خواهد شد و چشم انداز کاهش تسلیحات هسته ای جهان را تیره خواهد کرد. این امر همچنین موجب ارسال پیامی نگران کننده به دیگر کشورهای جهان اعم از هسته ای و غیر هسته ای خواهد شد.
واشنگتن و مسکو که این نگرانیهای را در سر دارند در تلاش برای دستیابی به توافق پیش از کنفرانس جهانی مبارزه با تسلیحات کشتار جمعی هستند که اواخر ماه اوریل برگزار می شود.
مسئولان بلندپایه امریکایی به منظور گفتگوهای بیشتر با مسئولان روس این هفته به مسکو سفر خواهند کرد و جان بیرل سفیر امریکا در مسکو نیز اعلام کرده ست که توافقنامه جدید دراینده ای بسیار نزدیک اماده خواهد شد.
سرگئی لاوروف وزیر خارجه روسیه گفت این توافقنامه به زودی امضا خواهد شد با این حال برخی از مسئولان روس به طور خصوصی اعلام کرده اند که در این باره زیاد خوشبین نیستند.
از جمله موانع موجود در این مسئله سیاست های داخلی در هر دو کشور و نیز وجود تفاوت های فراوان در تسلیحات هسته ای انها است.
باراک اوباما رییس جمهور امریکا و دیمیتری مدودف همتای روس وی در جریان نشست ماه مه خود توافق کردند که در پیمان جدید شمار کلاهک های هسته ای هر دو کشور هزار وپانصد تا هزار و شصت و پنج عدد کاهش یابد.
با این حال سقف پیشنهادی دو کشور برای کاهش موشکها، زیر دریاییها و بمب افکن های هسته ای بسیار متفاوت است و در حالی که امریکا خواستار کاهش یک هزار و یکصد عددی از این تجهیزات است روسیه که شمار محدودی از این تجهیزات دارد خواستار تعیین سقف پانصد عددی شده است.
جایگزین شدن استارت ابتکاری حیاتی برای اوباما در جهت بهبود مناسبات با روسیه و حرکت به سوی جهانی عاری از تسلیحات هسته ای به شمار می رود.
با این حال ملاحظات مسکو بسیار عملی تر است. موجودی زرادخانه های قدیمی این کشور در هر حال طی پنج الی شش سال اتی به کمتر از هزارو پانصد کلاهک کاهش می یابد و به گفته کارشناسان ،کرملین بسیار مشتاق است که این کاهش کلاهک های هسته ای برای واشنگتن نیز اتفاق بیفتد.
دو طرف در استانه دسترسی به توافق درباره امار و ارقام قرار دارند با این حال روسیه نگران ناوگان زیر دریایی امریکا است که قابلیت حمل تسلیحات هسته ای را دارد و در تلاش است که کشتیهای امریکایی نیز در پیمان جدید جایی داشته باشند.
با این حال مقامات مسئول مشکل اصلی را تدابیر راستی ازمایی کاهش تسلیحات هسته ای دو کشور اعلام کرده اند. این درحالی است که روسیه خواستار کاهش شدت عمل و سخت گیریهای مربوط به راستی ازمایی در پیمان جدید در مقایسه با پیمان استارت است.
یکی دیگر از مهمترین مسایل دسترسی به اطلاعات مربوط به نظارت از راه دور یا تله متری اطلاعات مربوط به پرواز موشکهای مورد ازمایش است که براساس پیمان استارت دو طرف به هیچ وجه نباید این اطلاعات را از یکدیگر پنهان کنند.
روسیه معتقد است که طرف امریکایی به این مقررات پایبند نبوده و به نوعی فریبکاری کرده است. چراکه روسها اطلاعات مربوط به تسلیحات جدید خود را در اختیار امریکا قرار داده اند اما امریکا که مدعی است تسلیحات خود را ارتقا می دهد و تسلیحات هسته ای تازه ای تولید نکرده است، از انتشار اطلاعات جدید برای مسکو خودداری می کند.
ولادیمیر پوتین نخست وزیر روسیه در جریان تعطیلات سال نوی میلادی گفت اگر امریکا خواستار اطلاعات مربوط به تله متری پرتاب موشکهای استراتژیک روسیه است باید اطلاعات مربوط به سامانه های ضد موشکی خود را در اختیار مسکو بگذارد.
به نظر می رسد این درخواست روسیه غیر قابل اجرا است چراکه هرگونه پیمان مربوط به سامانه های دفاع موشکی امریکا هیچ بختی برای تصویب در سنای این کشور ندارد.
برخی از تحلیلگران می گویند اظهارات پوتین موجب این گمانه زنی ها شده است که وی خواستار جلوگیری از مفتخر شدن مدودف رییس جمهور روسیه به امضای این توافقنامه بزرگ با امریکا است . برخی دیگر معتقدند که پوتین و مدودف در حال پیگیری بازی سیاسی هستند و پیش بینی می شود که درباره مسئله دفاع موشکی زیاد اعمال فشار نخواهند کرد.
مسئله دیگر این است که حتی پیش نویس توافق شده دو کشور نیز از بخت تضمین شده ای برای تصویب در سنای امریکا برخوردار نیست. تصویب این پیش نویس نیازمند شصت و هفت رای موافق در سنای امریکا است با این حال حزب دموکرات هفته گذشته یکی از شصت کرسی خود را هم در سنا از دست داد.
اندرو کوچینز مدیر مطالعات روسیه در مرکز مطالعات راهبردی و بین المللی واشنگتن می گوید رای به این توافقنامه، به طور بالقوه ای تبدیل به همه پرسی در سنای امریکا درباره روسیه شده است.
مدودف هفته گذشته هشدار داد اگر روسیه و امریکا به طور همزمان این توافقنامه را تصویب نکنند این فرایند به طور کامل شکست خواهد خورد.

منبع: واحد مرکزی خبر صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران